Themas
Landen
Begrippen
Documenten
Recente publicaties
Vragen & Antwoorden
Toelichting bij UVRM
MRE in Vlaanderen
Organisatie Informatie Educatie Links Contact Sitemap Zoeken

In onze nieuwsbrieven hebben we enkele begrippen uitgewerkt met definities en interessante internetlinks. Hieronder vindt u ze nog eens op een rijtje...

Discriminatie

’Kompas, Een handleiding voor mensenrechteneducatie met jongeren’ wijdt een hoofdstuk aan Discriminatie en Xenofobie, een goed uitgangspunt voor de definiëring van discriminatie (en met vermelding van een aantal werkvormen).

Bespreking van discriminatie in Wikipedia, de vrije encyclopedie:
“De betekenis van het woord discriminatie is in maatschappelijk en juridisch opzicht gaan afwijken van de letterlijke betekenis. Letterlijk betekent discriminatie het maken van onderscheid of het maken van verschil. Bij de vraag of het maken van onderscheid tussen mensen discriminatoir is, spelen twee begrippen een rol: causaliteit en proportionaliteit.
Causaliteit betekent het bestaan van een oorzakelijke relatie tussen het gemaakte onderscheid en het (oprechte) doel dat er wordt nagestreefd. Iemand die veel te snel rijdt, krijgt een boete. Iemand die langzaam rijdt, niet. Het maken van onderscheid tussen hardrijders en langzaamrijders dient een oprecht doel: namelijk de veiligheid van het verkeer. Er is daarom geen sprake van discriminatie. Als alleen hardrijders worden beboet die een donkere huidskleur hebben of jonger zijn dan 21, dan is er sprake van discriminatie omdat huidskleur niets te maken heeft met de verkeersveiligheid en te hard rijden op iedere leeftijd gevaarlijk is.
Proportionaliteit betekent dat is er een redelijke verhouding moet zijn tussen middel en doel. Als iemands buitenlandse echtgenote Nederland moet verlaten omdat de overheid vindt dat Nederland te bevolkt is, dan zijn de individuele gevolgen (verstoring van het huwelijksleven) zodanig hard ten opzichte van het doel dat er sprake is van discriminatie.
In de meest gebruikte betekenis, de maatschappelijke vorm, houdt discriminatie dus in dat een causaal en proportioneel verschil wordt gemaakt tussen verschillende groepen mensen in hoe ze worden behandeld, hun rechten en hun plichten. Vaak houdt discriminatie in dat één bepaalde groep mensen anders behandeld wordt dan alle anderen, en meestal op een negatieve manier.”

Op de engelse pagina’s van Wikipedia vinden we een bespreking van 'discrimination':

“To discriminate is to make a distinction between people on the basis of class or category without regard to individual merit. Examples include social, racial, religious, sexual, disability, ethnic and age-related discrimination. Some distinctions between people which are based just on individual merit (such as personal appearance) may be inappropriate (or even illegal) in some situations, but they are not discriminatory.
Examples of discrimination within countries include: apartheid in South Africa; institutionalized racial segregation in the USA from the Civil War through the 1960s; the "Jewish problem" in Nazi Germany; and reeducation camps in some communist countries.
Many governments have attempted to control discrimination through civil rights legislation, equal opportunity laws and institutionalised policies of affirmative action (called reverse discrimination by its opponents).
Even in western, secular countries, governments practice discrimination. For example, governments may provide better treatment to citizens than to non-citizens. Unemployed citizens may receive welfare benefits funded by taxpayers, while unemployed non-citizens may be denied such benefits. Governments often have the power to forcefully expel non-citizens but cannot expel citizens. Discrimination based on citizenship status is not generally considered illegal.”

De Nederlandse site discriminatie.nl:
“Discriminatie wil zeggen dat er onterecht onderscheid wordt gemaakt tussen mensen. Mensen worden ongelijk behandeld op grond van kenmerken die er niet toe doen, zoals sekse, handicap, leeftijd, afkomst, seksuele voorkeur… Bij discriminatie gaat het niet alleen om gedachten en ideeën, maar vooral ook om wat er gedaan en gezegd wordt. Discriminatie heeft alles te maken met gedrag en uitlatingen in de omgang met anderen.”
De site bundelt artikels en wetteksten rond discriminatie in Nederland. Je kan er ook een ‘kennistoets discriminatie’ doen.

Een andere Engelse definiëring van de term is te vinden op de site BiasHelp.org, een site over vooroordelen en discriminatie:

In het educatief pakket ‘Allemaal anders, allemaal gelijk’ (vertaald door VORMEN) vind je een hoofdstuk volledig gewijd aan verschillen en discriminatie.

Wetgeving

In het dossier antidiscriminatie op de site van Politicsinfo wordt uitgebreid ingegaan op een definiëring van de term discriminatie en de wettelijke bepalingen ervan.

Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding maakt op haar site een overzicht van alle wetgeving die rond het bestrijden van discriminatie is opgesteld.

De maatregelen die door de Europese Unie tegen discriminatie getroffen worden zijn te vinden in het dossier ‘Bestrijding van Discriminatie'

'Gelijke rechten in de praktijk', een manuscript van de Europese Commissie, Directoraat-generaal Werkgelegenheid, sociale zaken en gelijke kansen. werd gepubliceerd in het kader van het communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie 2001-2006

Een kritisch interview ivm de antidiscriminatiewet is te vinden onder ‘Pleidooi voor recht op discriminatie'. Matthias Storme, die in 2005 van Nova Civitas de Prijs voor de Vrijheid kreeg, pleit hier dat de antidiscriminatiewet totalitair is.

Een reactie van het Vlaams Economisch Verbond op de anti-discriminatie wet en de gevolgen voor de werkgever kan je hier vinden.

Vormen van discriminatie

Discriminatie kan verschillende vormen aannemen. Zo spreekt men van directe, indirecte, etnische, religieuze discriminatie, discriminatie op grond van leeftijd en geslacht... Zowel directe als indirecte discriminatie zijn het voorwerp van wetsbepalingen.

Er is sprake van directe discriminatie als iemand op grond van ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap of seksuele geaardheid in een vergelijkbare situatie slechter behandeld wordt dan een ander.’

‘In het alledaagse leven vindt discriminatie evenwel op subtielere wijze plaats. Daarom wordt in de wetgeving tevens aandacht besteed aan indirecte discriminatie. Er is sprake van indirecte discriminatie als een ogenschijnlijk neutrale bepaling, maatstaf of handelswijze mensen van een bepaald ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid benadeelt, tenzij die bepaling, maatstaf of handelswijze objectief door een legitiem doel te rechtvaardigen is.’


Verder, over indirecte discriminatie.

Op de pagina met internet-verwijzingen van de site van het Ministerie voor Gelijke Kansen vind je links inzake verschillende deelgroepen die met discriminatie in aanmerking komen: vrouwen, migranten, personen met een handicap,…

Etnische discriminatie.

Op de site van de Liga voor Mensenrechten is er een forum waarop onderwerpen rond discriminatie ter discussie worden gesteld.


Vorig jaar werd er een cartoonwedstrijd uitgeschreven voor cartoons die discriminatie en ongelijkheid op humoristische wijze aan de kaak stellen. Hij werd georganiseerd door het Provinciebestuur Oost-Vlaanderen (dienst Minderheden), het Intercultureel Netwerk Gent, het Oost-Vlaams Diversiteitscentrum en het Wereldcentrum (Steunpunt voor Mondiale Vorming) in Oost-Vlaanderen. De winnende cartoons en achtergrondinfo zijn te vinden op de site discriminatiegestript.