Het Vluchtelingenverdrag uit 1951 verplicht een staat niet om een vluchteling toe te laten, d.w.z. asiel te verlenen. Er is duidelijk een kloof tussen het recht van het individu om asiel te zoeken en het oordeel van de staat om het al dan niet te bieden. Als gevolg van deze ambigue situatie verschilt het asielbeleid van land tot land, zowel wat betreft de procedures die gevolgd worden als de feitelijke wetgeving die wordt toegepast. Staten kunnen ook de hulp van de UNHCR inroepen om de vluchtelingenstatus te bepalen.

Een meerderheid van staten die het Vluchtelingenverdrag geratificeerd hebben, beschikken niet over nationale wetgeving om dit verdrag te implementeren. Desondanks hebben veel van deze landen bescherming geboden aan enorme aantallen mensen die op de vlucht waren voor vervolging. Hoewel hierdoor vele levens gered zijn, ging de procedure zelden gepaard met procedures om in individuele gevallen de vluchtelingenstatus te bepalen. Als gevolg hiervan is de situatie van de vluchtelingen in deze landen vaak onzeker wat betreft hun status en rechten en hebben zij geen garantie dat zij niet willekeurig teruggestuurd worden. Ongeveer één derde van de staten die het verdrag geratificeerd hebben, hebben nationale wetgeving ingevoerd om het verdrag te implementeren. Hoewel de wetgeving enorm verschilt van land tot land, zijn er een aantal gemeenschappelijke elementen die voortvloeien uit de verbintenis van het Verdrag en als resultaat van de procedure door de UNHCR aanbevolen worden.

Deze staten bieden algemeen genomen asiel aan individuen conform de definitie van vluchteling uit artikel 1 A (2). Er is echter ruimte voor interpretatie:

- Wat wordt als vervolging beschouwd?
- Hoe kan worden bewezen dat de angst gegrond is?
- Wat is de juiste omschrijving van de mogelijke gronden voor vervolging? (ras, religie, nationaliteit, lidmaatschap van een bepaalde sociale groep, politieke opinie)

Behalve dienstverlenende agentschappen van de overheid zijn er vele niet-gouvernementele en vrijwilligersorganisaties die hulp bieden aan asielzoekers en vluchtelingen.

Informatiebronnen voor Asielzoekers en Vluchtelingen – Juridische informatie