(indien onleesbaar, klik hier: www.vormen.org/educatie/nieuwsbrief/Nieuwsbrief-7-1.html)

NIEUWSBRIEF MENSENRECHTENEDUCATIE

VLOD-dagen
Jaargang 7, nummer 1 (16 februari 2007)
Op onze site vind je de nieuwsbrieven terug
op
www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html.
Uitgegeven door VORMEN vzw
(Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie)
Voor leerkrachten en andere onderwijsbetrokkenen

Inhoudstafel

1. Mensenrechteneducatie begrijpen

2. Over samenwerking en conflict: 'De Brug' (werkvorm voor lager onderwijs)

3. Materialen in de kijker: 'KOMPAS. Een handleiding voor mensenrechteneducatie voor jongeren.'

4. VORMEN op de VLOD dagen (5-8 maart, Flanders Expo): een stand en drie workshops

5. Werken rond thema 'Kinderarbeid'

6. Aankondigingen
a) Internationale conferentie 'Accountability for human rights violations by international organizations'. Brussel, 16-17 maart 2007.
b) De wereld op je bord. Brandende kwesties in school, ontwijken of aanpakken?. Een trainingsaanbod van de Koning Boudewijnstichting voor leerkrachten van de 2e en 3e graad Secundair Onderwijs.
7. De mensenrechten van bejaarden. Een nieuw informatief pakket op de website.
Colofon & abonneren

top

1. Mensenrechteneducatie begrijpen (uit: Kompas)

Er bestaan veel definities en er zijn een aantal verschillende benaderingen, maar mensenrechteneducatie kan het best omschreven worden door aan te geven wat het wil bereiken. Het doel op lange termijn is om een cultuur te scheppen waarin mensenrechten worden begrepen, verdedigd en eerbiedigd. Van ieder die met andere mensen werkt kan dus worden gezegd dat hij of zij met mensenrechteneducatie bezig is, zolang deze persoon dit doel in gedachten heeft en ook stappen zet om dit in de praktijk te brengen, ongeacht hoe het wordt aangepakt.

Er kunnen lichtjes afwijkende visies bestaan over hoe men dit doel het best bereikt, maar zo hoort het ook. Geen twee individuen, groepen van individuen of culturen hebben identieke behoeften en er bestaat niet één methode die voor iedereen geschikt is. Om maar te zeggen dat doeltreffende mensenrechteneducatie zich bovenal op het leerproces moet toespitsen: ze moet uitgaan van de behoeften, voorkeuren, capaciteiten en wensen van de groep binnen een maatschappij.

Een educatieve benadering die gericht is op de lerende erkent de waarde van persoonlijke actie en persoonlijke verandering. Zij neemt ook de sociale context in aanmaerking waarin de doelgroep zich bevindt. Dit betekent niet dat de begeleiders geïsoleerd moeten werken of dat zij niet zouden kunnen leren van anderen die zich in andere situaties bevinden. Wat vormingswerkers rond mensenrechteneducatie wereldwijd bindt, is een gemeenschappelijke onderneming: de wil om een wereld te promoten waarin mensenrechten naar waarde worden geschat en gerespecteerd. Er zijn algemene richtlijnen, uitgeteste methodes, educatief materiaal en veel mensen die op het terrein werken. Al deze zaken kunnen ons helpen om dit gemeenschappelijke doel dichterbij te brengen.

Meer...

top

2. Over samenwerking en conflict: 'De Brug' (werkvorm voor lager onderwijs)
(*) Naar een idee uit “Allemaal anders, allemaal gelijk”, Raad van Europa; vertaald door VORMEN vzw.
Doel
  • Samenwerken als groep.
  • (voor de variant) Reflecteren op het eigen gedrag in conflictsituaties.
Benodigdheden
  • Een grote, vrije ruimte.
  • Stevige stoelen (die ook niet te zwaar zijn), twee meer dan het totaal aantal deelnemers.
Tijd
  • 15 minuten
Werkwijze
  • Verdeel de spelers in twee gelijke groepen.
  • Plaats de stoelen in twee evenwijdige rijen, die ook even lang zijn, met de leuning naar één zijkant gericht, op twee meter afstand van elkaar.
  • Duid een eindstreep aan in het lokaal, op gelijke afstand van de twee rijen stoelen.
  • De spelers gaan boven op een stoel staan in de rij die aan hun team is toegewezen. De stoel die het verst verwijderd is van de eindstreep blijft leeg.
  • Leg uit hoe het spel gespeeld wordt. “De laatste speler in de rij neemt de lege stoel op en geeft hem door aan de volgende speler van zijn team. Zo wordt de stoel verder doorgegeven van hand tot hand, tot de stoel helemaal vooraan bij de laatste speler in de rij belandt. Die plaatst de stoel op de grond, en iedereen kan nu een plaatsje opschuiven in de richting van de eindstreep. Alles herbegint met de volgende lege stoel en zo verder tot een team als eerste de eindstreep heeft bereikt.
  • Extra aandachtspunten voor spelers en begeleider:
    • De spelers moeten heel de tijd op de stoelen staan. Wie er afvalt, valt ook uit het spel en zijn/haar team zal twee lege stoelen moeten doorgeven.
    • Ga met respect om met het materiaal, bijv. niet met stoelen gooien; slechts één persoon per stoel; zonder schoenen op de stoelen staan...
  • Eventueel kan je nog een korte nabespreking koppelen aan het spel:
    • Hoe verliep de samenwerking in je ploeg?
    • Hield iedereen zich aan de afgesproken regels?
    • Hoe was het om te moeten wachten tijdens acties van je medespelers? Werden spelers aangemoedigd of werden er negatieve opmerkingen gegeven? Hoe voelde je je daarbij?

Varianten

  • Overweeg vooraf goed of deze werkwijze wel geschikt is voor jouw groep: Er wordt nl. een conflict uitgelokt tussen twee ploegen; hou er rekening mee dat bepaalde spanningen tussen personen hierdoor aan de oppervlakte of tot een uitbarsting kunnen komen.
  • Je laat de rijen zich diagonaal door het lokaal verplaatsen, zodat ze in het midden kruisen. Observeer goed wat er op het kruispunt gebeurt, voor de nabespreking:
    • Hoe gaan de spelers om met de vervelende situatie op het kruispunt?
    • Lossen ze het zelf op of roepen ze de hulp in van de begeleider? Worden er bijkomende afspraken gemaakt om uit het conflict te geraken? Op welke wijze? Wordt er niet over het probleem gecommuniceerd en geldt gewoon het recht van de sterkste/de snelste/de sluwste?
    • Hinderen de spelers van de verschillende ploegen elkaar? Op welke manier?
    • Laten ze elkaar toe om op elkaars stoelen te stappen?
    • Worden er stoelen afgenomen van de anderen?
    • ...
  • Als de spelers aan de begeleiding om hulp vragen of als het tot een echt conflict komt, las dan een time-out in om met de groep het probleem te bespreken en naar een oplossing te zoeken. Haal indien nodig eerst de lont uit het kruitvat: Het is maar een spelletje dat we kunnen gebruiken om ons eigen gedrag en onze eigen reacties in conflictsituaties te bekijken, te bespreken en er iets uit te leren.
  • Tijdens de time-out of bij de nabespreking gebruik je je observaties om spelers te confronteren met hun eigen gedrag.
    • Hoe heb je gereageerd op de ‘moeilijke situatie’, waarin de belangen van je eigen groep in botsing komen met de belangen van een andere groep? Wat vind je daar zelf van? Hoe komt het dat je zo reageert?
    • Zijn er andere situaties in het dagelijks leven waarbij je op dezelfde manier reageert? Is dat herkenbaar?
    • Kan je begrip opbrengen voor de verschillende manieren van reageren op en omgaan met zo’n vervelende situatie?
    • Welke manieren van reageren vind je gepast/ ongepast?
    • Zijn er verschillende manieren om dit concreet probleem op te lossen zodat iedereen er zich goed bij voelt?
    • Bij welke oplossingen voelt iedereen zich goed?
    • Heb je uit dit voorval iets geleerd over jezelf of over anderen?
    • In welke situaties zou je wat je nu geleerd hebt, kunnen toepassen? Zou je meer gepast kunnen reageren?
  • Indien de groep er zin in heeft en je het zelf zinvol vindt, kan je het spel opnieuw of verder laten spelen met de aangepaste afspraken/spelregels. Hoe verloopt het nu op het kruispunt? Wordt er anders gereageerd?
top
3. Materiaal in de kijker: 'KOMPAS. Een handleiding mensenrechteneducatie voor jongeren.'
Deze handleiding is een vertaling van COMPASS, A Manual on Human Rights Education with Young People. COMPASS werd geschreven in het kader van het Jongerenprogramma voor Mensenrechteneducatie van het Directoraat Jeugd en Sport van de Raad van Europa. Wij namen deel aan de 'Reference group' die de ontwikkeling van dit pakket begeleidde.

Op de website kan je dit educatief pakket vinden onder de vorm van webpagina's en als (gratis downloadbare) pdf-file. Het is ook te bestellen (bestelformulier), zoals de meeste van onze andere educatieve materialen.
Het pakket bevat onder meer een inleiding in mensenrechteneducatie, achtergrondinformatie over mensenrechten en over mensenrechtenthema's, en vooral een rijke keuze aan uitgewerkte educatieve werkvormen. Al is het pakket niet speciaal voor onderwijsdoeleinden gemaakt, toch bevat het tal van bruikbare teksten en werkvormen die, vooral in het kader van projecten, zeker ook in het onderwijs bruikbaar zijn. Daar bovenop bevat het belangrijke Europese en internationale mensenrechtenverdragen (sommige in de volledige versie, andere in vereenvoudigde vorm).
Meer info....

top

4. VORMEN vzw op de VLOD dagen: een stand en 3 workshops
(5-8 maart, Gent, Flanders expo; toegang tot VLOD gratis met lerarenkaart; CST-seminaries zijn betalend)
Een stand op de VLOD dagen (standnummer 124170 - zie plan)
Op de stand van VORMEN vzw zal je de kans hebben om alle educatieve materialen van VORMEN vzw uitvoerig te bekijken. Verkopen doen we er niet, maar je kan wel een bestellijst meekrijgen. Je bent er verder van harte welkom:
  • om ons jouw aanbevelingen en suggesties door te geven met betrekking tot het aanbod van VORMEN;
  • om ons te vertellen over jouw ervaringen met het werken rond kinderrechten en mensenrechten in je school;
Een workshop 'Mensenrechten hoeven niet saai te zijn' - maandag 5 maart 07 - 13:30-14:30 (gele zaal). Korte presentatie van een aantal actieve methoden en materialen om in de klas of de school rond mensenrechten te werken.
Een workshop 'Mensenrechten hoeven niet saai te zijn' - dinsdag 6 maart 07 - 13:30-14:30 (blauwe zaal). Korte presentatie van een aantal actieve methoden en materialen om in de klas of de school rond mensenrechten te werken.
Een CST-workshop 'Via internet leren over kinderrechten' - donderdag 8 maart 07 - 11:20-12:30 (zaal 1). Een on line demonstratie laat zien hoe je binnenkort actief en interactief leerlingen (2e graad TSO, 2e graad BSO, BuSO,...) kan laten kennismaken met kinderrechten. Inschrijving vereist: zie website CST. Toegangsprijzen: € 15 per pers; meer info: zie website CST.

top

5. Werken rond het thema 'Kinderarbeid'

a. Werkvormen  op de website van VORMEN

b) Ander educatief materiaal

c) Beeld- en geluidsmateriaal

d) Informatiemateriaal op de website van VORMEN

e) Ander informatiemateriaal

Nederlands

Engels

top

6. Aankondigingen

a) Internationale conferentie 'Accountability for human rights violations by international organizations. Brussel, 16-17 maart 2007.

Uit de (Engelstalige) aankondiging: This international conference is designed to explore the manners, mechanisms and fora in which accountability can be realized for violations of human rights committed by, or attributable to, international organizations and their staff.

Some international organizations are specifically designed to protect human rights. Many others include human rights protection among their primary or accessory goals. Yet it is sometimes overlooked that with the proliferation of international organizations in a wide range of policy fields, and their increasing impact on the lives of people around the world, inevitably situations multiply in which individual human rights are threatened or violated through the actions, operations or policies of such organizations."

Meer info...

b) De wereld op je bord. Brandende kwesties in school, ontwijken of aanpakken? Een trainingsaanbod voor leerkrachten van de 2e en 3e graad Secundair Onderwijs.

Met het project ‘De wereld op je bord’ biedt de Koning Boudewijnstichting een trainingsformule voor leerkrachten aan, met als doel leerlingen te leren omgaan met een diversiteit aan maatschappelijke en politieke meningen en gevoelens. Uitgangspunt vormt de soms conflicterende actualiteit die de school binnenkomt. Einddoel is leerkrachten en leerlingen te leren omgaan met diversiteit, respect en openheid op te brengen voor andermans mening en maatschappelijke processen te leren begrijpen en waarderen.

Meer info...

top

7. De mensenrechten van bejaarden.

Een nieuw informatief pakket is nu op de website terug te vinden, naast de talrijke reeds bestaande pakketten. Het gaat over de mensenrechten van bejaarden. Het is terug te vinden als stel van webpagina's, maar is ook beschikbaar als pdf-file.

top