(indien onleesbaar, klik hier: www.vormen.org/educatie/nieuwsbrief/Nieuwsbrief-5-6.html)
|
NIEUWSBRIEF MENSENRECHTENEDUCATIE Millenniumdoelstelling 2: Basisonderwijs voor iedereen |
| Jaargang 5, nummer 6 (21 december 2005) Op onze site vind je de nieuwsbrieven terug op www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html. |
|
1. Democratie
2. Globalisering en mensenrechten (uit: KOMPAS)
3. De VN Millenniumdoelstelling 2: Basisonderwijs wereldwijd toegankelijk maken voor iedereen
4. Over kinderrechten leren via internet: een nieuw project ging van start
5. De Eerste Wereldoorlog, van jaar tot jaar: een ICT-les; voorstelling en bespreking
6. Rechten en verantwoordelijkheden in de klas; een workshop over (kinder)rechten
8. Drie basisscholen gezocht voor samenwerking
9.Ter herinnering: laatste nieuw educatief materiaal
10. "Jeugd en Civisme" reikt dit jaar de "Prijzen Burgerzin" voor leerplichtonderwijs uit
11. Nieuw record websitebezoek
Na de bespreking van de begrippen burgerschap en wereldburgerschap lichten we deze keer het concept democratie toe.
Volgens van Dale is democratie de staatsvorm waarbij het volk wordt geregeerd door gekozen vertegenwoordigers uit eigen gelederen; staat waarin het volk regeert".
Wikipedia, de vrije encyclopedie, geeft een aantal belangrijke historische bepalingen van democratie (je vindt er ook een discussie over de juistheid van de tekst):
De bekende uitspraak van Abraham Lincoln The government of the people, by the people, for the people" lokte tal van reacties uit. Kris Deschouwer reageerde in De Standaard: http://users.pandora.be/diogenes/pol&soc3.html
Op de site www.knooppuntdemocratie.be wordt democratie begrijpelijk uitgelegd voor jongeren. Leerkrachten kunnen via de link tal van informatie vinden om te werken rond democratie in de klas.
De Raad van Europa geeft met de lancering van het European Year of Citizenship through Education 2005 (Europees Jaar van Burgerschap door Onderwijs en Vorming) ook een definitie van democratie. Deze werd opgenomen in een basiswoordenlijst:
Een andere webpagina van de Raad van Europa verwijst naar een artikel over Democratie en Onderwijs.
http://www.directe-democratie.nu/ is een site die tal van links naar definities van democratie heeft. Zo plaatst Prodemo (Beweging voor Proportionele Democratie) de termen directe en indirecte democratie naast elkaar (directe democratie: links op de hoofdpagina van Prodemo).
Het webtijdschrift voor directe democratie Athene wil, naast het geven van achtergrondinformatie, een forum creêren waarop iedereen in discussie kan gaan over democratie.
Op de www.republikanisme.nl (een site gebaseerd op het republikeinse gedachtengoed) kom je via de link democratie op een beknopte geschiedenis van het begrip democratie: van het democratische Athene van Solon en het republikeinse Rome van Cato; naar de Nederlandse Opstand van 1566, de Franse Revolutie van 1789 en de Fluwelen Revolutie van 1989; en naar de huidige crisis van de politiek in tijden van ingrijpende economische globalisering.
Meer specifiek materiaal rond democratie en mensenrechten vind je op de site van VORMEN: http://www.vormen.org/links/Themas/Democratie.html (een reeks links)
http://www.vormen.org/Kompas/Democratie-tekst.html (een tekst over democratie en mensenrechten, uit KOMPAS)
In het rapport Onze creatieve verscheidenheid, samengesteld door de Wereldcommissie voor Cultuur en Ontwikkeling van UNESCO is er een hoofdstuk gewijd aan een nieuwe mondiale ethiek. Democratie wordt in verband gebracht met een zekere mate van economische ontwikkeling.
Globalisering bevordert ontegenzeggelijk een toenemende mobiliteit van mensen, hoewel de controle op de migratie groter is dan ooit (luchtverkeer is nooit in de geschie-denis zo belangrijk geweest). Internationale allianties tussen bedrijven komen meer en meer voor (denk bijvoorbeeld aan de telecommunicatie- en de voedselindustrie) en het is mogelijk om door middel van computers te chatten met mensen uit praktisch elk land ter wereld. Tot slot hebben de recente financiële debacles in Azië en Latijns-Amerika de toenemende financiële en economische onderlinge afhankelijkheid aangetoond.
En wat zijn de belangrijkste uitdagingen van de globalisering?
Er heerst grote controverse over de huidige en potentiële gevolgen van de mondialisering.
Voor het realiseren van een hele reeks mensenrechten vormen de VN Millenniumdoelstellingen de krijtlijnen van de doelen die de wereldleiders zich hebben gesteld. In onze nieuwsbrief willen we hier aandacht aan geven. We begonnen met het geheel van de Millenniumdoelstellingen, in deze en volgende nummers focussen we telkens op één van de afzonderlijke doelstellingen ervan, in dit nummer op de Millenniumdoelstelling 2.
De tekst van de Millienniumdoelen, en een link naar de prestatie-indicatoren, vind je op http://www.cmo.nl/pjb/index.php?Millenniumdoelen
Het tweede millenniumdoel roept op om ervoor te zorgen dat in 2015 alle kinderen, jongens én meisjes, vanaf de schoolleeftijd effectief naar school gaan.
De feiten
Wereldwijd gaan ruim 100 miljoen kinderen niet naar de basisschool. Het merendeel - 70 miljoen - is meisje.
Vooruitgang
In de hele wereld gaan nu meer kinderen naar school dan in 1990. Met name in Latijns Amerika, Zuid-Azië en Sub-Sahara Afrika volgen relatief veel meer kinderen basisonderwijs dan in 1990. Ondanks de vooruitgang blijft de situatie in Zuid-Azië en Sub-Sahara Afrika zorgwekkend. In Zuid-Azië gaat 80% van de kinderen naar school, in Sub-Sahara Afrika maar 62%. In West-Azië en het Midden Oosten is amper vooruitgang geboekt en is het percentage schoolgaande kinderen 83%.
Het recht op onderwijs, in artikel 26 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens:
Artikel 28 van het kinderrechtenverdrag:
Het recht op onderwijs in de Belgische grondwet:
Het recht op onderwijs in de Europese grondwet:
Enkele informatieve teksten over (het recht op) onderwijs:
Enkele lespakketten over deze millenniumdoelstelling:
Leerlingenmateriaal over het recht op onderwijs voor een spreekbeurt of werkstuk (Unicef Nederland)
Enkele educatieve werkvormen rond onderwijs:
Uit Kompas:
Uit RECHT-vaardig, menswaardig:
Het ABC op reis: met een digitale versie van een tentoonstelling (Nederland); met lesbrief
Pagina's met links rond onderwijs:
Internationale dagen:
Op 1 september ging VORMEN, in samenwerking met Adica, van start met het VILOK-project (i.s.m. ADICA), wat staat voor Via Internet Leren over Kinderrechten.
Waarom (nog) een project over kinderrechten?
Een groot deel van de pakketten over mensenrechteneducatie dat op dit moment op de markt is- en dat is heel wat- richt zich in hoofdzaak op jongeren van het ASO, en is vaak niet aangepast aan de groep lerenden met een zwakkere verbale intelligentie. Het VILOK- project wil bijdragen aan mensenrechten- en kinderrechteneducatie in verschillende sectoren van het onderwijs in Vlaanderen die qua materiaal over deze materie toch vaak op hun honger blijven zitten, of waar een bijzondere noodzaak voor bestaat. Binnen het secundair onderwijs richten we ons op BSO, TSO, BuSO. Verder richten we ons op het lager onderwijs, de basiseducatie, het deeltijds onderwijs en het tweedekansonderwijs. Binnen het hoger onderwijs zullen we ons richten op de lerarenopleiding en op het sociaal hoger onderwijs
Wij proberen tegemoet te komen aan de specifieke noden van deze groepen door eigentijds, en aansprekend elektronisch leermateriaal aan te bieden aangepast aan de doelgroep voor wat betreft taal, concept, vormgeving, gebruik van woord en beeld en gebruik van computer en internet. Het materiaal zal ten volle actief en interactief zijn en zoveel mogelijk de principes van het ervaringsleren toepassen.
In het project zullen een heleboel aspecten van mensenrechten aan bod komen: inhoudelijke informatie over mensen -en kinderrechten, een vergelijking met de toestand van jongeren/mensen in het zuiden, een geïntegreerde aanpak van de millenniumdoelstellingen, inzichten verwerven in het denkproces van discriminatie, de eigen houding t.o.v. mensenrechten bevragen
Waarom mensenrechteneducatie in een ICT-project?
Enerzijds heeft het gebruik van ICT, indien goed toegepast, een hoog potentieel om de lerende te motiveren en kan het zeer goed bijdragen aan een verhoging van het actief en participatief karaker van de leeractiviteiten. Anderzijds vraagt het leven in een steeds sneller evoluerende samenleving dat mensen voortdurend blijven studeren. Het onderwijs is de ideale plaats om lerenden daarop voor te bereiden en hen de middelen te leren gebruiken die zij moeten kunnen hanteren om informatie te zoeken, te verwerken en uit te wisselen. Dit betekent meer dan wat surfen op het internet, mails versturen, driloefeningen en andere inoefensoftware. Jongeren, maar ook volwassenen moeten computerprogrammas leren gebruiken in de dagdagelijkse praktijk, tijdens het leerproces dat zij doorlopen.
In onze lessenreeksen wordt de computer gebruikt als gereedschap binnen een gewone les om informatie op te zoeken, om aan tekstverwerking te doen, een rekenblad te maken, een presentatie te maken, film -en beeldmateriaal te bekijken en beluisteren
De interactieve op internet-gebaseerde programmas die voor dit project ontwikkeld zullen worden, zullen begeleid worden door een handleiding voor de leerkracht en er zal in het kader van dit project ook vorming verstrekt worden aan de leerkrachten.
Dit project gaat door met de steun van de Vlaamse Regering.
zie ...
In de nieuwsbrief van oktober en november konden jullie reeds kennismaken met ICT-lessen rond mensenrechten. We onderstreepten daarbij het toenemend belang van zelfstandig werk en daaraan gekoppeld het leren werken met ICT in de klas. In het kader van mensenrechteneducatie zijn sommige ICT-lessen zeer bruikbaar.
De les die we deze keer in de kijker willen zetten is De Eerste Wereldoorlog, van jaar tot jaar
De Eerste Wereldoorlog, van jaar tot jaar is een prachtige lessenreeks waarin leerlingen uitgebreid geïnformeerd worden over de achtergronden en de gruwelen van de Grote Oorlog.
De concrete doelstellingen van deze les :
Eindtermen basisonderwijs: volgende eindtermen worden bestreken:
In de eerste lessen krijgen leerlingen een impressie van de oorlog via fotos, filmpjes en krantenartikels uit die tijd. Ze maken kennis met Fons Van Cauwenberghe, een gesneuvelde soldaat en ze beginnen een zoektocht naar zijn leven en dood.
Via de website van het In Flanders Fields museum krijgen de leerlingen inzicht in de politieke en economische situatie in Europa voor 1914 en ze bestuderen het aanvalsplan van de Duitsers van nabij.
Tijdens de daaropvolgende lessen wordt in chronologische volgorde oorlogsjaar na oorlogsjaar voorgesteld via links naar teksten om te lezen en via radio- en beeldfragmenten uit die tijd.
Om deze lessenreeks te verwerken krijgen leerlingen de keuze uit een aantal verschillende activiteiten . Ze kunnen extra videomateriaal of een fotopresentatie bekijken , gedichten lezen van betrokken personen of zelf schrijven, oorlogsmedailles in detail bekijken, ooggetuigenverslagen lezen of "The Last Post beluisteren en analyseren.
Samengevat biedt dit lessenpakket een uitgebreid gamma aan werkvormen en methodes om leerlingen op een beklijvende wijze iets bij te brengen over een periode uit de geschiedenis die door niemand ooit vergeten mag worden.
Deze lessenreeks staat, zoals vele andere lessenreeksen, op de website van Anywize. Voor het gebruik van deze lessenreeks dien je de browser van Anywize te downloaden. Meer informatie daarover vind je op hun website.
Doel
Kinderen stimuleren om na te denken over rechten en verantwoordelijkheden.
Laten aanvoelen dat rechten gelden voor iedereen.
Materialen
Papier en pen voor elk kind
Activiteit
Vraag de leerlingen: Wat kan er gedaan worden om er voor te zorgen dat ieder van jullie zich gelukkig en veilig voelt in deze klas?
De leerlingen werken individueel: ze zoeken vijf zaken waarvan zij denken dat ze zouden kunnen helpen. Deze schrijven ze op of tekenen ze.
Hierna vormen ze paren. Ze stellen aan elkaar voor wat ze gevonden hebben en proberen een gezamenlijke keuze van 5 dingen te maken. Tenslotte gaan ze per 4 samen zitten, overlopen de keuzelijst van de twee paren, en maken een nieuwe uiteindelijke keuze van 5 items.
Nu kan er vanuit de verschillende groepjes een klassikale lijst opgemaakt worden.
(Variant: Oudere leerlingen kunnen tot tien items bedenken; voor jongere kinderen is het gemakkelijker om klassikaal te brainstormen onder leiding van de leerkracht en zo tot een lijst te komen)
Na de discussie over wat nodig is om een gelukkige en veilige klas te creeëren, legt de leerkracht het volgende uit:
Dan kunnen de leerlingen de lijst die ze opgesteld hebben, opnieuw bekijken en volgende vragen kunnen behandeld worden in een klasgesprek:
De klas zou ook een lijst kunnen opstellen van verantwoordelijkheden die horen bij hun lijst met rechten.
Het is mogelijk om de zo opgestelde lijst met rechten en verantwoordelijkheden als handvest van de klas te gebruiken, en ze b.v. eigenhandig en mooi in het groot uit te schrijven, ze te laten ondertekenen door de hele klas en dan dit document op een belangrijke plaats in het lokaal op te hangen.
| Colofon 'Nieuwsbrief Mensenrechteneducatie' wordt uitgegeven door VORMEN vzw, de Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie.
Url: www.vormen.org |
Abonneren Je kan een (gratis) e-mail abonnement op onze 'nieuwsbrief mensenrechteneducatie' nemen door een e-mail te versturen naar nieuwsbrief@vormen.org met de vermelding: "nieuwsbrief MRE". Abonnement opzeggen |
Bezorg dit bericht aan leerkrachten of andere onderwijsbetrokkenen waarvan je vermoedt dat ze hierin geïnteresseerd zijn. Wijs hen op de mogelijkheid om hierop in te tekenen. Ter herinnering, op onze site vind je de laatste nieuwsbrieven op www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html
Dank u !!!