(indien onleesbaar, klik hier: www.vormen.org/educatie/nieuwsbrief/Nieuwsbrief-5-1.html)
|
NIEUWSBRIEF MENSENRECHTENEDUCATIE Thema: Discriminatie en xenofobie |
| Jaargang 5, nummer 1 (30 maart 2005) Op onze site vind je de nieuwsbrieven terug op www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html. |
|
1. Discriminatie en xenofobie (tekst overgenomen uit KOMPAS)
2. Citaten: discriminatie en xenofobie
3. Links: discriminatie en xenofobie
5. Kan het anders?: een werkvorm rond pesten
6. Leerlingenparticipatie bij projecten: een getuigenis7. Project: 60 jaar bevrijding WO II
8. Educatief pakket over oorlogsrecht in de maak: graag jouw feedback!
9. Wie maakt af en toe wat webpagina's voor VORMEN vzw?
0. Terug van even weggeweest...
Sorry, maar door een teveel aan werk (en een tekort aan middelen) is deze nieuwsbrief sinds december 2004 niet meer verschenen.
1. Discriminatie en xenofobie (tekst overgenomen uit KOMPAS)
Wat is discriminatie?
Noch de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, noch andere internationale verdragen bevatten een algemene definitie van ‘discriminatie’, hoewel ze er verschillende keren naar verwijzen. Internationale en regionale mensenrechtenverdragen die met specifieke vormen van discriminatie omgaan, hanteren verschillende definities, afhankelijk van het type discriminatie.
‘Rassendiscriminatie’ is door het Internationaal Verdrag inzake de Uitbanning van Alle Vormen van Rassendiscriminatie gedefinieerd als “elke onderscheiding, uitsluiting, beperking, of voorkeur gebaseerd op ras, kleur, afkomst, of nationale of etnische origine die tot doel of als gevolg heeft dat afbreuk wordt gedaan aan de erkenning, het plezier of de uitoefening, op gelijke basis, van mensenrechten en fundamentele vrijheden op het politieke, economische, sociale, culturele of op elk ander gebied van het publieke leven.
‘Discriminatie van vrouwen’ is gedefinieerd door het Verdrag over de Uitbanning van Alle Vormen van Discriminatie van Vrouwen (CEDAW) als “elke onderscheiding, uitsluiting of beperking op basis van de sekse die tot gevolg of doel heeft voor vrouwen dat afbreuk wordt gedaan aan de erkenning, het plezier en de uitoefening van mensenrechten en fundamentele vrijheden op politiek, economisch, sociaal, cultureel, burgerlijk of elk ander gebied.”
In beide definities zien we volgende elementen:
Er is een motief, b.v. gebaseerd op het ‘ras’, het geslacht, de etnische origine,… (ze is zwart, ze is een vrouw, hij is een Roma,…) van de persoon of groep die wordt gediscrimineerd. De persoon of groep die discrimineert ervaart namelijk deze kenmerken als een probleem. Er zijn handelingen die worden beschouwd als discriminatie; afwijzing (een zwarte niet als vriend willen hebben), beperking (homofiele personen de toegang tot een discotheek weigeren), uitsluiting van een persoon of een groep mensen (geen vrouwen tewerkstellen), enzovoort. Er zijn gevolgen die tevens het doel zijn van de discriminerende daad. Dit alles kan het slachtoffer verhinderen zijn mensenrechten en fundamentele vrijheden uit te oefenen en/of ervan te genieten.
Discriminatie kan op directe of op indirecte manier gebeuren. Bij directe discriminatie is er het voornemen om een persoon of groep te discrimineren, zoals een bedrijf dat een Roma sollicitant weigert of een verhuurkantoor dat niet wil verhuren aan immigranten. “Directe discriminatie gebeurt wanneer een persoon slechter wordt behandeld dan een ander persoon in een vergelijkbare situatie wordt, werd of zou worden behandeld, omwille van raciale of etnische redenen.”
Indirecte discriminatie focust op het resultaat van een beleid of een maatregel. Het gebeurt wanneer een ogenschijnlijk neutraal voorschrift, criterium of gebruik een persoon of personen van een bepaalde minderheid feitelijk benadeelt ten opzichte van anderen. Voorbeelden gaan van een verplichte minimumlengte voor brandweer-lieden (die mogelijk meer vrouwelijke kandidaten uitsluit dan mannelijke), over een winkel die geen personen in dienst wil nemen die een lange rok dragen, tot de overheidsdienst of het schoolreglement dat de toegang ontzegt aan mensen met hoofddeksel. Deze regels, op het eerste zicht neutraal met betrekking tot etniciteit of godsdienst, kunnen toch leden van een bepaalde minderheid of religieuze groepen die lange rokken en hoofddoeken dragen benadelen.
Discriminatie van personen en groepen op grond van ras, godsdienst, geslacht, etnische afkomst, afstamming, nationaliteit of seksuele oriëntatie is door vele internationale mensenrechtenverdragen en door de meeste nationale wetten verboden.
Nochtans worden minderheden dikwijls gediscrimineerd, ongeacht of het gaat om nationale, religieuze, culturele, etnische of sociale minderheden.
De negatieve gevolgen van wijdverspreide vormen van openlijke of verscholen vormen van discriminatie hebben ertoe geleid dat sommige maatschappijen praktijken van positieve discriminatie hebben aangenomen. Positieve discriminatie, ook gekend als affirmatieve actie, bevoordeelt bewust een bepaalde groep of groepen zoals vrouwen, personen met een handicap of bepaalde etnische groepen. Het belangrijkste doel van zo’n beleid is structurele vormen van discriminatie te overwinnen die anders specifieke sociale groepen zouden treffen, meestal minderheden, en de balans van de vertegen-woordiging te herstellen.
2. Citaten: Discriminatie en xenofobie
Citaten uit KOMPAS:
““De beschaving zou moeten worden beoordeeld op zijn behandeling van minderheden.”
Mahatma Ghandi
“Mijn hele leven heb ik me ingezet voor het Afrikaanse volk en hun strijd. Ik heb gevochten tegen blanke overheersing, en ik heb gevochten tegen zwarte overheersing. Ik koester het ideaal van een democratische en vrije maatschappij waarin alle mensen harmonieus samenleven en gelijke kansen hebben. Het is een idee, waarvoor ik leef en dat ik hoop te realiseren. Maar als het nodig is, ben ik bereid voor dit ideaal te sterven.”
Nelson Mandela
““Zigeuners moeten nagejaagd worden met vuur en zwaard.”
Spaanse wet in de achttiende eeuw
“Personen met een handicap hebben recht op onafhankelijkheid, sociale integratie en deelname aan het leven in de gemeenschap.”
Artikel 15 van het herziene Europees Sociaal Handvest
““Een ieder heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst; dit recht omvat tevens de vrijheid om van godsdienst of overtuiging te veranderen, alsmede de vrijheid hetzij alleen, hetzij met anderen, zowel in het openbaar als privé; zijn godsdienst te belijden of overtuiging tot uitdrukking te brengen in erediensten, in onderricht, in praktische toepassing ervan en in het onderhouden van geboden en voorschriften.”
Europees Verdrag van de Mensenrechten, artikel 9.1.
“In het geval van homo’s leert de geschiedenis en de ervaring ons dat de schade niet veroorzaakt worden door armoede of machteloosheid, maar door de onzichtbaarheid. Het is het aantasten van het verlangen, het feit dat spontane lichamelijke affectie wordt afgedaan als pervers en schandelijk, het verbod om openlijk gevoelens van liefde te tonen, het is de ontkenning van het totale morele burgerschap in de maatschappij omdat je bent wie je bent (…).”
Justice Albie Sachs, Constitutioneel Gerechtshof, Zuid-Afrika, 1998
Nog meer citaten:
http://users.belgacom.net/citaten/vooroordeel.htm (over vooroordeel)
3. Links: Discriminatie en xenofobie
Positive discrimination; affirmative action: webpagina van de International Debate Education Association over positieve discriminatie: context, pro en contra argumenten, verwijzingen,...
Age discrimination: webpagina van de International Debate Education Association over discriminatie op basis van leeftijd: context, pro en contra argumenten, verwijzingen,...
Etnische discriminatie: webpagina in de metagids van website van de Belgische regering; bevat een overzicht van studies en wetgeving.
Discriminatie: link naar de webpagina van Amnesty Nederland met informatiepakketjes voor spreekbeurten en werkstukken (klik daarop!); onder meer over discriminatie.
Documentaires discriminatie: on-line TV-reportages in verband met dicriminatie (Nederland); zie ook de links naar gelijkaardig materiaal over racisme, anti-semitisme,...
Toepassen van mensenrechtenwaarden in de school en in de klas is voor het opvoeden tot mensenrechten (en tot democratisch burgerschap) minstens even belangrijk als het lesgeven erover. Reden waarom wij in deze nieuwsbrief ook aan dat aspect aandacht willen besteden. In dit nummer focussen we op het pesten en de omgang ermee.
'Niemand wil naast mij zitten'. 'De eerste lijn' van Klasse over pesten. En ook dit...
Dossier pesten van Klasse: een overzicht van teksten die doorheen de verschillende jaargangen in de verschillende uitgaven van Klasse verschenen zijn. Met links naar de teksten zelf.
Actiegroep ‘het ANTI-PEST-TEAM-op-school’: http://www.antipestteam.be/
Een on-line pestdetectieplan.
Een weblog over pesten op school.
Over leerlingbemiddeling.
Webpagina's van SASAM vzw over pesten op school.
Pesten op school: webpagina van het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg Oudenaarde over pesten op school.
Webpagina van De Vlaamse Infolijn over pesten op school.
5. Kan het anders? - Een werkvorm rond pesten (uit: KOMPAS)
Dit is een rollenspel over de thema’s 'pesten' en 'geweld tussen individuen', waarvoor meer dan 1 lesuur nodig zal zijn. Het werd niet uitsluitend voor gebruik in het onderwijs ontworpen.
Het rollenspel heeft als doelstellingen: kennis en begrip stimuleren over de oorzaken en gevolgen van pesten, manieren ontdekken om pesten tegen te gaan, en empathie opwekken met slachtoffers van pesten.
Als materiaal heb je nodig: kopies van de scènes van het rollenspel, en 1 kopie van het blad met waar gebeurde verhalen.
Begin dan met de bespreking van de rollenspellen.
Vraag nu aan drie deelnemers de drie echte verhalen voor te lezen. Vraag naar algemene opmerkingen over de echte verhalen en praat dan verder over de oorzaken van pesten en hoe een pestprobleem kan aangepakt worden.
Uitgebreider informatie, de rolfiches en de waar gebeurde verhalen: op de website van VORMEN
6. Leerlingenparticipatie bij projecten in de school. Een getuigenis.
Door het P.T.I. Kortrijk werd ons de volgende bijdrage aan deze nieuwsbrief bezorgd:
"Leerlingen stimuleren om actief deel te nemen aan het schoolgebeuren is de uitdaging van vandaag. Onze maatschappij heeft immers nood aan kritische en mondige burgers in de toekomst.
Bovendien is actieve participatie een belangrijke voorwaarde voor het welslagen van projecten en allerhande andere initiatieven die op een school georganiseerd worden.
In het Provinciaal Technisch Instituut te Kortrijk gaan we gemotiveerd op zoek naar manieren om dit waar te maken.
Voor leerlingen werd via het leerplatform Claroline een cursus aangemaakt waarop hun mening belangrijk is. Ze krijgen er de kans te reageren op lopende projecten, nieuwe voorstellen te doen of suggesties om het schoolgebeuren een maatschappelijke relevantie te geven. Zo krijgen ze immers actief de kans om te participeren. Ook collega's worden gestimuleerd om leerlingen actief te betrekken bij vakgebonden of vakoverschrijdende initiatieven.
Vanuit de schoolvisie omtrent vakoverschrijdende eindtermen wordt intens gezocht naar manieren om leerlingen inspraak te geven in tal van initiatieven.
Zo is het bijvoorbeeld belangrijk om leerlingen de kans te geven een algemeen idee omtrent een project bij te sturen. Een voorbeeld.
De leerlingen van de klassen van 4 BSO hebben op die manier hun preventiedag ingekleurd. Door hen persoonlijk aan te spreken, nodig je ze niet alleen tot medewerking uit maar verleen je hen ook een grote mate van verantwoordelijkheid.
Dat ze dat beslist appreciëren, bewijst het volgende. Die leerlingen hebben bijvoorbeeld 2 prachtige ontwerpen van kunstwerken ingediend om samen met professionele kunstenaars te maken. Die ontwerpen werden naar de betrokken kunstenaars doorgestuurd en konden bij hen op heel wat bijval rekenen.
De leerlingen zelf worden daar uiteraard ook voor in de bloemetjes gezet nadien.
Bij de inhuldiging krijgen ze immers zelf de kans de andere leerlingen toe te spreken en is er ook heel wat mediabelangstelling. Dat ze bereid zijn om dit te doen, bewijst hun inzet.
Ook de leerlingenraad wordt meer en meer betrokken bij initiatieven die verband houden met het schoolgebeuren. Leerlingen die bij een dergelijke groep horen, vragen immers naar participatie. Hen de kans daartoe bieden is de uitgelezen mogelijkheid om ook de andere leerlingen te bereiken.
We kunnen elke dag van onze leerlingen leren, ook al beweert men vaak alleen het omgekeerde.
Een school waarin alle partijen samen een pedagogisch verantwoord compromis vinden, zorgt voor betrokkenheid en is een ideale basis voor het bereiken van echte attitudeverandering."
| Colofon 'Nieuwsbrief Mensenrechteneducatie' wordt uitgegeven door VORMEN vzw, de Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie.
Url: www.vormen.org |
Abonneren Je kan een (gratis) e-mail abonnement op onze 'nieuwsbrief mensenrechteneducatie' nemen door een e-mail te versturen naar abo.mre1.vormen@advalvas.be met de vermelding: "abonnement nieuwsbrief". Je krijgt dan automatisch een bevestiging. Abonnement opzeggen Je kan je abonnement op deze nieuwsbrief opzeggen door een e-mail te versturen naar abo.mre1.vormen@advalvas.be met de vermelding: "opzeg nieuwsbrief". |
Bezorg dit bericht aan leerkrachten of andere onderwijsbetrokkenen waarvan je vermoedt dat ze hierin geïnteresseerd zijn. Wijs hen op de mogelijkheid om hierop in te tekenen. Ter herinnering, op onze site vind je de laatste nieuwsbrieven op www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html
Dank u !!!