|
NIEUWSBRIEF MENSENRECHTENEDUCATIE Thema: Beeldvorming |
| Jaargang 4, nummer 3 (23 maart 2004) Op onze site vind je deze nieuwsbrief terug op www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html. |
|
1. Citaten en links: beeldvorming
2. Werkvorm van de maand: 'Eerste indrukkken'
3. Eindtermen burgerzin 3de graad: suggesties, deel 7
4. Informatiepakketjes allerhande5. Nascholingen in het verschiet
1. Citaten en links: beeldvorming
In het Nederlands
“Negers staan dichter bij de natuur en hebben een oergevoel'. 'Afrikanen zijn lui'. In de krant en op televisie zal het niet snel gezegd worden, maar toch herkent iedereen dergelijke uitspraken. Waar komen deze stereotypen vandaan? Een kijkje naar oude en nieuwe afbeeldingen van Afrikanen door westerlingen maakt veel duidelijk.
In de tentoonstelling 'Wit over Zwart over Wit' kijken we naar een aantal afbeeldingen van mensen over andere mensen. Uitgangspunt is de geschiedenis van westerse gedachten over Afrikanen, zowel in Afrika als in de diaspora (de gemeenschappen van Afrikanen elders in de wereld). We kijken naar foto's, tekeningen en objecten die in grotere oplage gemaakt zijn. Daarmee werd een groot publiek aangesproken. Dergelijke afbeeldingen zijn er vooral vanaf de 18e eeuw.”
Uit 'Wit over Zwart over Wit' (tentoonstelling)
"n de geschreven pers vinden we nog heel regelmatig passages waar het woord Arabier haast gebruikt
wordt als ondersteunend scheldwoord. Ook de tijdschriftencovers geven niet altijd een fraai beeld.
Zowel de lage lusten uit de harem, het uitwijzingsbeleid van Arabische migranten en het dreigend gevaar van het moslimfundamentalisme passeert regelmatig de revue.
Zij moeten vooral zorgen voor een hoger oplagecijfer, ook al vertekent dit de realiteit en associëren we Arabieren hierdoor met gevaar en problemen. Het beeld van angst, complot, aanslagen, dreigen en sluiers domineert en geeft een éénzijdige kijk op de Arabische wereld. Ook de Golfoorlog werd als beeld gebruikt."
Uit 'Van Algebra tot Pyjama' (tentoonstelling)
"Sommige leerkrachten vrezen de harde reacties van de witte Belgen tegenover jongeren van migrantenafkomst en houden het potje gesloten. Andere leerkrachten zijn beïnvloed door de racistische hetze tegenover moslims en spreken met geen woord over de actualiteit. Maar er niet over spreken is de jongeren aan deze racistische hype overlaten. Het is onrecht aandoen aan de jongeren van migrantenafkomst, omdat ze geen kans krijgen om zich te verdedigen, omdat ze een kloof ervaren tussen hun eigen gemeenschap en de school. Het is ook onrecht aandoen aan autochtone jongeren door hen geen mogelijkheid te geven een kritische houding aan te nemen en hen niet te leren kijken achter de schermen van de beeldvorming."
Uit 'Beeldvorming over moslims', Scholen zonder Racisme - Limburg
"Het beeld dat domineert is nog te vaak een van onvolwassenheid van de andere, van het eeuwige slachtoffer aan de ene kant, en de bewondering voor wie geeft en 'helpt' aan de andere kant: de goede blanke, aan de andere kant. En zetten vele fondsenwervende campagnes voor 'de goede zaak' niet juist het grote verdriet tegenover 'de wonderen' van het ingezamelde geld? (Ik betwist hier niet de relevantie van het geven van hulp, wel de communicatie errond, de methodes en de perverse effecten). De ander wordt nog steeds gereduceerd tot en geassocieerd met negatieve kenmerken, met een 'onvolledigheid'. Het blijft het beeld van onmacht en lijden tegenover de verwachtingen die kunnen ingevuld worden door het Noorden of zelfs ook nog op een hoger niveau (door de 'Voorzienigheid')"
Uit 'Beelden over hulp aan het Zuiden', website van Missio
"1. Vermeld alleen iemands nationaliteit, geloof, cultuur, geboorteland of naam indien relevant
2. Wees bewust van het perspectief van waaruit je als journalist bericht
3. Ga extra zorgvuldig om met cijfers, statistische gegevens en andere feiten
4. Vermijd generalisaties, maak de reikwijdte van een bewering expliciet
5. Maak bij extreme uitspraken duidelijk dat het geen algemeen aanvaarde opinies betreft
6. Maak allochtonen zichtbaar in beeld, interviews en personeelsbestand "
Aanbevelingen van de werkgroep 'Migranten en Media' (Nederland)
Achtergrondteksten rond beeldvorming:
De wereld, ons dorp... dank zij de media? Beeldvorming en ontwikkelingssamenwerking. Jan Servaes, in Wereldwijd, september 1998
Noord-Zuid verhoudingen in de literatuur. De boekenbeurs is een markt. An De Bisschop, in Wereldwijd Magazine, november-december 2001.
Discussie van Turkse vrouwen over hoofddoek en beeldvorming. Verslag van een discussie, terug te vinden op de website van Kleur in 't Werk.
Verslag van discussiebijeenkomst van Marokkaanse vrouwen over het thema beeldvorming. Verslag van een discussie, terug te vinden op de website van Kleur in 't Werk.
Beelden t.a.v. mensen met een handicap. Op een webpagina van PHOS.
Geen racistische beeldvorming. Over beeldvorming in schoolboeken. Uit: KiesKleurig. Handleiding intercultureel lesmateriaal.
We leven allemaal met beelden. Tekst over beeldvorming en vooroordeel in Allemaal anders. Allemaal gelijk.
De rol van de media in de beeldvorming over kinderarbeid. In: Kinderarbeid: willen werken, maar niet mogen.
Tentoonstellingen ivm beeldvorming:
'Wit over Zwart. Beelden van zwarten in de westerse populaire cultuur." Tentoonstelling van Jeugd en Vrede. Ontleenbaar.
'Van Algebra tot Pyjama. Arabieren in de Vlaamse cultuur.' Tentoonstelling van Jeugd en Vrede. Ontleenbaar en op het internet (on-line) te 'bezoeken'.
'Wit over Zwart over Wit. Beeldvorming door de eeuwen heen'. Deze on-line tentoonstelling is een productie van Maarten Rens Produkties en Stichting Africaserver ('Het leuke van Afrika').
Lessenpakket over beeldvorming:
'Migranten in de media. Beeldvorming'. Lessenpakket (werkbladen voor leerlingen, handleiding voor leerkrachten). Uitgegeven door CMO (Nederland). Downloadbaar.
Deze werkvorm handelt over persoonlijke identiteit, over stereotyperen, over hoe we soms over mensen oordelen op basis van heel weinig echte informatie.
Doelstellingen van de werkvorm zijn: onze eerste indrukken over mensen vergelijken met die van anderen, bestuderen hoe onze vroegere ervaringen onze eerste indrukken beïnvloeden, en ons meer bewust worden van hoe onze indrukken ons gedrag t.o.v. anderen beïnvloeden.
Tijd: 30 minuten
Groepsgrootte: 4-12 (mits aanpassing ook voor grotere groepen te gebruiken)
Ter voorbereiding selecteer je uit tijdschriften enkele foto’s van mensen die boeiende / verschillende / markante gezichten hebben. Knip de gezichten uit en plak ze bovenaan op een blad papier, en laat een groot stuk papier vrij onderaan. Je hebt één blad per deelnemer nodig; verder: balpennen, één per persoon.
Werkwijze
Bespreek nadien wat er gebeurd is en wat men eruit geleerd heeft. Vervolg: op onze website.
Variant. Je kan ook van de foto's een transparant maken, en deze nummeren. Je kan dan de leerlingen op een klein blaadje (een kwart A4 bijvoorbeeld) hun indruk laten noteren, samen met het nummer van de foto. Nadat alle foto's zijn getoond, en de indrukken genoteerd, kan je de blaadjes per nummer verzamelen, en één voor een (laten) lezen. Verder: zie boven.
De werkvorm is terug te vinden op onze website.
3. Eindtermen burgerzin 3de graad: suggesties, deel 7
Vorig schooljaar kon u allerlei suggesties terugvinden om in de klas en in de school te werken aan de eindtermen van de 2de graad. Dit schooljaar richten we de schijnwerpers op de eindtermen van de 3de graad.
In deze nieuwsbrief behandelen we de aspecten 'onderlinge afhankelijkheid' en 'beelden en beeldvorming' van eindterm 15 (andere aspecten zullen dan aan bod komen in volgende nieuwsbrieven). Deze eindterm luidt in zijn geheel:
De leerlingen...
Hoe kunnen we van deze eindterm werk maken?
Ter inleiding op het onderwerp onderlinge afhankelijkheid zou je de eerste stap van de activiteit kunnen doen die we beschreven hebben onder eindterm 14:
Ook andere werkvormen en achtergrondmateriaal die we voor eindterm 14 aanstipten zijn hier ook van toepassing. Ter aanvulling nog een achtergrondtekst over globalisering: Globalisering, te nemen of te haten. Rudy De Meyer, in Noord-Zuidcahier, juni 2001.
Rond beeldvorming zijn om te beginnen de hierboven vermelde achtergrondteksten en citaten beschikbaar. De beide on-line beschikbare tentoonstellingen (Van Algebra tot Pyjama en Wit over Zwart over Wit) zijn goed bruikbaar, zeker als ze gecombineerd worden met een aantal opdrachten en vragen voor de leerlingen, individueel of in groepjes te beantwoorden. Ook het lesmateriaal Migranten in de media. Beeldvorming is interessant voor dit doeleinde.
Verder bevat onze website een aantal workshops die rond dit thema gaan:
4. Informatiepakketjes allerhande
Een hele reeks informatiepakketjes over tal van thema's staan sinds kort op onze website.
Zo is er een reeks informatieve teksten, die deel uitmaken van KOMPAS, een educatief pakket dat in voorpublicatie op onze website staat. De volgende informatieve teksten zijn als afzonderlijke pdf-files beschikbaar:
Ook een aantal teksten van verdragen, of samenvattingen ervan, uit dezelfde bron afkomstig, staan nu op de website:
Hoe werk ik in de klas of op school rond mensenrechten?
In deze nascholing, die georganiseerd wordt door Kleur Bekennen Provincie West-Vlaanderen, laten we je vooral een reeks actieve werkvormen rond mensenrechten "aan den lijve” ondervinden waarmee je in lessen of projectdagen rond mensenrechten kan werken, en die aansluiten bij de vakoverschrijdende eindtermen ‘opvoeden tot burgerzin’, vooral die van de 2e graad secundair onderwijs. De werkvormen worden ook telkens besproken: varianten, moeilijkheden, bruikbaarheid. Een overzicht van gebruikte werkvormen wordt aan de deelnemers bezorgd.
De nascholing wordt begeleid door Wim Taelman, coördinator van VORMEN .
Inschrijven kan via mail: kleurbekennen@west-vlaanderen of telefonisch: 051/26 50 51. Graag met vermelding van naam, functie leerkracht, school (en adres), telefoon en e-mail adres van de leerkracht.
Deelname is gratis.
Donderdag 29 april 2004 van 13.30 u tot 16.30 u
Provinciaal Noord-Zuid Centrum, Hugo Verrieststraat 22, 8800 Roeselare
Europese verkiezingen. In opdracht van het Europees Parlement ontwierp de Stichting Ryckevelde een website over de Europese verkiezingen van 13 juni 2004. "Jos" geeft er een antwoord op al je vragen. Voor het secundair en het hoger onderwijs zijn er educatieve opdrachten voorzien.
EU-uitbreiding. Alles weten over de EU-uitbreiding? Kijk dan even op deze webpagina van de Stichting Ryckevelde. Voor het secundair en het hoger onderwijs staan er een hele batterij opdrachten bij. De Stichting Ryckevelde heeft ook ander educatief materiaal.
Het Vlaams parlement heeft een aantal webpagina's met informatie over de verkiezing van het Vlaams parlement: met onder mleer principes, organisatie en verkiezingsuitslagen van 1999.
'De Kracht van je Stem op 13 juni 2004': materiaal van De kracht van je stem om in de klas rond verkiezingen te werken.
Stemwijzer Europese verkiezingen. De StemWijzer van het Instituut voor Publiek en Politiek (Nederland) test de politieke voorkeur aan de hand van stellingen en uitspraken uit de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen. Wordt binnenkort verwacht.
Megafoon School. Actietips voor leerlingen met ideeën. Brochure van het Kinderrechtencomissariaat, downloadbaar.
Oprechte deelneming. Werkmap leerlingenparticipatie voor de basisschool. Van o.m. het Steunpunt Leerlingenparticipatie. Downloadbaar.
Gids voor leerlingen in het secundair onderwijs. Informatie over het reilen en zeilen van een secundaire school. Over rechten en plichten van leerlingen. Over leerlingenparticipatie. Als website en als pdf-document.
Video 'Hoge ladders': zeer krachtig bewustmakingsmiddel rond armoede in schoolverband, gericht naar scholen toe. Initiatiefnemer is het project ‘Kansen in het onderwijs’ (KIO) van de stad Antwerpen.
Kansen in onderwijs. Een map, uitgewerkt door het gelijknamige project Kansen in onderwijs, met tips voor schoolteams en leerkrachten, en met een checklist: een instrument om de gevolgen van kansarmoede op school zoveel mogelijk te beperken. Downloadbaar.
Ruimte voor inclusief onderwijs. Hefbomen vanuit het samenspel onderswijs en welzijn. Memorandum en aanbevelingen voor het beleid. Opgesteld naar aanleiding van het Symposium over Inclusief Onderwijs (16 januari 2004).
Oproep tot kandidaat-voogden. Op 24 december 2002 keurde het parlement een wet goed die voorziet in de oprichting van een Voogdijdienst voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen. Deze personen kunnen aangewezen worden als voogd om de minderjarige vreemdeling te begeleiden en te vertegenwoordigen in de zoektocht naar een duurzame oplossing.
| Colofon 'Nieuwsbrief Mensenrechteneducatie' wordt uitgegeven door VORMEN vzw, de Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie.
Url: www.vormen.org |
Abonneren Je kan een (gratis) e-mail abonnement op onze 'nieuwsbrief mensenrechteneducatie' nemen door een e-mail te versturen naar abo.mre1.vormen@advalvas.be met de vermelding: "abonnement nieuwsbrief". Je krijgt dan automatisch een bevestiging. Abonnement opzeggen Je kan je abonnement op deze nieuwsbrief opzeggen door een e-mail te versturen naar abo.mre1.vormen@advalvas.be met de vermelding: "opzeg nieuwsbrief". |
Bezorg dit bericht aan leerkrachten of andere onderwijsbetrokkenen waarvan je vermoedt dat ze hierin geïnteresseerd zijn. Wijs hen op de mogelijkheid om hierop in te tekenen. Ter herinnering, op onze site vind je de laatste nieuwsbrieven op www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html
Dank u !!!