NIEUWSBRIEF MENSENRECHTENEDUCATIE

Thema: Vrede en conflict

Jaargang 3, nummer 10 (16 december 2003)
Op onze site vind je deze nieuwsbrief terug
op
www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html.
Uitgegeven door VORMEN vzw
(Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie)
Voor leerkrachten en andere onderwijsbetrokkenen


Inhoudstafel

1. Citaten en links: vrede en conflict

2. Workshop van de maand: 'Kan het anders?'

3. Eindtermen burgerzin 3de graad: suggesties, deel 4

4. Werken rond het thema 'vluchtelingen': enkele aanvullingen

5. Werken in de klas rond het thema 'vrede en conflict': enkele mogelijkheden

Onze beste wensen voor 2004!

Colofon & abonneren


1. Citaten en links: vrede en conflict

In het Nederlands

“Als je vrede wil, bereid dan de vrede voor”

Of: "Si vis pacem, para pacem" (oorsprong onbekend) - parafrase op "Si vis pacem, para bellum"

“In oorlogstijd is brood meer waard dan bommen”

Oorsprong onbekend

"En er zal vrede op aarde heersen," sprak hij, "al moet ik daarvoor ook negenennegentig procent van de mensheid uitroeien."

C. Buddingh' , Dagboeknotities

 "Vrede? Dat is de periode waarin het alleen bij de anderen oorlog is."

Gaston Durnez, Dagboek van een verwonde(rde)

 "Vrede is de voortzetting van de oorlog met andere middelen."

Kees Stip , Geen punt

 N.B. Bovenstaande 3 citaten werden overgenomen van deze citatenwebsite

"Als je denkt dat vrede en geluk ergens anders zijn en je rent er achteraan, zul je nooit aankomen. Alleen wanneer je beseft dat vrede en geluk hier in dit moment beschikbaar zijn, zul je in staat zijn je te ontspannen. In het dagelijks leven is er zoveel te doen en zo weinig tijd. Je voelt je misschien gedwongen de hele tijd te rennen. Stop er gewoon mee! Raak de diepste grond aan van het huidige ogenblik en je zult ware vrede en vreugde aanraken."

Boeddhistisch citaat

“De eerste dode in elke oorlog is het gezond verstand.”

A. Den Doolaard; dit en andere citaten over oorlog op: www.citaten.net

"Als vredesmens zul je vrede moeten zijn, vrede aangeven, doorgeven, beleven, laten zien, uitstralen, gewoon zo zijn dat jíj vrede bent."

Tsjasse Biewinga, pacifist; nog andere citaten over pacifisme zijn hier te vinden

"Vrede is een kind dat glimlacht als je ernaar kijkt"

Toon Hermans; dit en andere citaten over vrede zijn hier te vinden; er zijn er ook over oorlog

"In vredestijd begraven de zonen hun vaders, in oorlogstijd de vaders hun zonen."

Herodotos; nog meer citaten hier te vinden

top

In het Engels

“Peace cannot exist in the absence of human rights. The guarantee of peace is a society structured in a human rights framework, characterized by equality, justice, and respect. A people-centred democratic society rooted in human rights, and defined by the rule of law, will create an atmosphere in which peace, security, and civil society will thrive."

Colm O'Cuanachain, internationaal voorzitter Amnesty International, 2001

"It is through human rights education that learners are provided with the knowledge and opportunities for specific corrective action that can fulfill the perscriptive requirements of education for peace."

Betty A. Reardon, "Human rights as education for peace"

"To each of these forms of peace education, human rights brings not only the element of concrete experience and observable social conditions but also a much needed normative and prescriptive dimension."

Betty A. Reardon, "Human rights as education for peace"

"Naturally, the common people don't want war, but after all, it is the leaders of a country who determine the policy, and it is always a simple matter to drag the people along whether it is a democracy, or a fascist dictatorship, or a parliament, or a communist dictatorship. Voice or no voice, the people can always be brought to the bidding of the leaders. That is easy. All you have to do is to tell them they are being attacked, and denounce the pacifists for lack of patriotism and exposing the country to danger. It works the same in every country."

Hermann Goering, 1939

top

2. Workshop van de maand: ‘Kan het anders?’

Deze werkvorm komt uit 'KOMPAS, een handleiding mensenrechteneducatie voor jongeren', een educatief pakket van de Raad van Europa, vertaald door VORMEN maar nog in voorpublicatie (niet volledig afgewerkt).

Het is een activiteit waarbij gebruik gemaakt wordt van rollenspel. De workshop behandelt de volgende thema’s: 'geweld tussen individuen', en 'pesten' .

Doelstellingen van de workshop zijn: a) kennis en begrip stimuleren over de oorzaken en gevolgen van pesten; b) manieren ontdekken om pesten tegen te gaan; c) empathie opwekken met slachtoffers van pesten .

Het rollenspel gaat over een schoolsituatie waarin gepest wordt. Het verloop van de workshop is als volgt:

De volledig uitgeschreven versie van deze workshop vind je terug op onze website.

top

3. Eindtermen burgerzin 3de graad: suggesties, deel 4

Vorig schooljaar kon u allerlei suggesties terugvinden om in de klas en in de school te werken aan de eindtermen van de 2de graad. Dit schooljaar richten we de schijnwerpers op de eindtermen van de 3de graad.

In deze nieuwsbrief behandelen we eindtermen 9 tot 12. We zetten ze even op een rijtje:

De leerlingen...

9. kunnen informatie verzamelen over de maatschappelijke opdracht, het aanbod en de werking van maatschappelijke diensten en instellingen en van specifieke hulp- en informatiediensten voor jongeren.
10. kunnen hun eigen wensen of behoeften omzetten in hulp- en informatievragen.
11. kunnen aangeven hoe zij op deze diensten of instellingen een beroep kunnen doen en waar ze met eventuele klachten, meldingen of aanbevelingen terecht kunnen (o.m. ombudsdienst).
12. durven een beroep te doen op maatschappelijke diensten of instellingen.

Hoe kunnen we van deze eindtermen werk maken?

Ter voorbereiding van het werk rond deze eindtermen kan je informatiebrochures en folders van de maatschappelijke diensten, instellingen en hulporganisaties uit je eigen omgeving verzamelen, of een verzameling aanleggen van uitgeprinte webpagina's ervan. Je kan bij het verzamelen van folders ook je leerlingen inschakelen, en zo gemakkelijker de regio bestrijken waarin zij wonen. Indien je op een vlotte manier internet ter beschikking hebt voor de hele klas kan het opzoekwerk ook via internet verlopen. Een aantal startpagina's en zoektips geven (zie verder) kan dan een goede hulp zijn.

Om het thema 'maatschappelijke dienstverlening' te introduceren zouden we de leerlingen kunnen laten brainstormen over mogelijke hulp- of informatievragen van jongeren, en dat dan eventueel verruimen tot enkele andere categorieën (armen, bejaarden, zieken,...). Aan de hand van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (vereenvoudigde versie bv.) zou je hen dan kunnen laten nagaan in welke mate de door hen opgesomde hulpvragen verband houden met mensenrechten (welk artikel?). Je zou dan een aantal van deze hulpvragen kunnen toewijzen aan leerlingen (in groepjes, of individueel), en hen opdrachten geven in verband met de hulpvraag (of hulpvragen):

Je kan de resultaten van deze opdrachten laten verwerken tot een individueel werkstuk of een groepswerk, een Power Point presentatie, een korte uiteenzetting, een rollenspel, een collage, een tentoonstelling,... Door de leerlingen hun resultaten aan elkaar te laten presenteren breng je een breder overzicht over het geheel van instellingen en diensten tot stand. Je zou dan kunnen afronden door terug te gaan naar de brainstorming, en te overlopen waar men met elk van de toen opgesomde hulpvragen terecht kan.

Ter aanvulling zou men een gesprek, in de klas, kunnen organiseren met een medewerker van één van deze instellingen of organisaties (bij voorkeur een organisatie die zich tot jongeren richt). In plaats van een klassiek vraaggesprek zou je hier een gesprekstraining (simulatie) kunnen van maken, naar analogie met een sollicitatietraining, waarin jongeren hulpvragen formuleren en waarop de hulpverlener dan zo werkelijkheidsgetrouw mogelijk op reageert, waarna telkens een korte nabespreking volgt. Op deze manier kan men bijdragen aan het verlagen van de drempel, bij jongeren, om indien nodig effectief op dienstverlenende organisaties een beroep te doen.

Websites over maatschappelijke dienstverlening:

top

4. Werken rond het thema 'vluchtelingen': enkele aanvullingen

De nieuwsbrief van vorige maand was aan dit thema gewijd. Graag geven wij hier enkele aanvullingen.

Het UNHCR (Hoog Commissariaat voor Vluchtelingen) heeft een aantal engelstalige 'Teaching resources', naast een aantal lessenpakketten en tips voor verschillende vakken.

Van dezelfde instantie bestaat in het Nederlands "Om je thuis te voelen" en "Passages" (een syllabus met een rollenspel).

Over "Passages":

"Voor jongeren van verschillende leeftijden en etnische achtergrond, in groepen van verschillende omvang (schoolgroepen, jeugdverenigingen, gemeenschappen enz.). Passages is een simulatiespel dat meer inzicht verschaft in de problemen van vluchtelingen. De deelnemers van het spel voelen de psychologische angst die het gevolg is van gescheiden worden en moeten vluchten, ze ontdekken de aanleiding voor een vluchtelingengolf en de reeks gebeurtenissen die voorafgaan aan – en volgen op – de totstandkoming van vluchtelingenkampen. Ze denken na over mogelijke oplossingen voor vluchtelingenproblemen, met name wat betreft de integratie in het land dat asiel verleent en de terugkeer naar het land van herkomst. De doelstelling is dat de deelnemers welwillender staan tegenover de komst van vluchtelingen naar hun eigen land en dat ze gemotiveerd raken om iets te ondernemen ten behoeve van vluchtelingen."

Beide materialen zijn gratis verkrijgbaar bij: UNHCR, Van Eyckstraat 11 B, 1050 Brussel (tel : 02/627.17.41; fax : 02/627.17.31, email : belbr@unhcr.ch)

Een interessante bibliografie over vluchtelingen, met verwijzingen naar educatief materiaal vind je ook op in Hoofdstuk 3 'Vluchtelingen en asielzoekers' van de Brochure 2000 van School zonder Racisme Limburg.

Godsdienstleraars vinden rond dit thema hun gading op een webpagina van THOMAS die aan dit thema is gewijd, en leraars niet-confessionele zedenleer op zedenleer.telenet.be.

Ook de Nederlandse Stichting Vluchteling heeft informatiemappen en lesmateriaal op het internet beschikbaar.

Migranten in de media (aflevering in de serie Per Expresse, lesbrief met educatieve website, voor leerlingen 10-15 jaar)

Reeks van drie lesbrieven over emigratie, immigratie en integratie voor de 'bovenbouw' (Nederland) van het basisonderwijs, 10-12 jaar

Lesmateriaal in het kader van de migrantenweek voor 'onderbouw voortgezet onderwijs', 12-15 jaar

Scriptiepakket (informatie voor een werkstuk of spreekbeurt): Alleen op de vlucht (over Alleenstaande Minderjarige Asielzoekers, voor leerlingen van 10-15 jaar) (4 EURO)

top

5. Werken in de klas rond het thema 'vrede en conflict': enkele suggesties.

Enkele werkvormen rond conflict en vrede uit het educatief materiaal van VORMEN:

Internationale regels over het mogelijk gebruik van geweld bij een conflict zijn terug te vinden in het internationaal humanitair recht. Basisinformatie over het internationaal humanitair recht is te vinden op de website van het Belgische Rode Kruis.

Een tekst over het internationaal humanitair recht is te vinden op een webpagina van de Belgische krijgsmacht.

Een informatiepakket van het Centrum voor Mondiaal Onderwijs (Nederland) over oorlog.

Conflict Courant. Lessen over gewapende conflicten.

Geweld genoeg! Boek over geweld en aggressie.

Overzicht educatief materiaal van Jeugd en Vrede over conflict.

Website van V-dag (met onder meer een te downloaden vormingsmap 'Ik droomde ervan soldaat te worden')

top

Wij wensen u het allerbeste voor 2004!
Colofon
'Nieuwsbrief Mensenrechteneducatie' wordt uitgegeven door VORMEN vzw, de Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie.
Redactie: Wim Taelman.
Eindredactie: Wim Taelman.
Adres: Lange Gasthuisstraat 29
2000 Antwerpen
Correspondentie over de inhoud: mensenrechteneducatie@vormen.org.
Url: www.vormen.org
Abonneren
Je kan een (gratis) e-mail abonnement op onze 'nieuwsbrief mensenrechteneducatie' nemen door een e-mail te versturen naar abo.mre1.vormen@advalvas.be met de vermelding: "abonnement nieuwsbrief". Je krijgt dan automatisch een bevestiging.

Abonnement opzeggen
Je kan je abonnement op deze nieuwsbrief opzeggen door een e-mail te versturen naar abo.mre1.vormen@advalvas.be met de vermelding: "opzeg nieuwsbrief".

Bezorg dit bericht aan leerkrachten of andere onderwijsbetrokkenen waarvan je vermoedt dat ze hierin geïnteresseerd zijn. Wijs hen op de mogelijkheid om hierop in te tekenen. Ter herinnering, op onze site vind je de laatste nieuwsbrieven op www.vormen.org/educatie/Nieuwsbrief.html
Dank u !!!

top