E-MAIL NETWERK MENSENRECHTENEDUCATIE jaargang 2, nummer 9 (19 november 2002)
Voor leerkrachten en andere onderwijsbetrokkenen.
Uitgegeven door VORMEN vzw (Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie).
Inhoudstafel
1. Nieuwsbrief in een nieuw kleedje
2. Workshop van de maand
3. Eindtermen burgerzin; ‘eindterm 2’ (2e graad sec. ond.)
4. Educatief pakket over Kindsoldaten
5. Recente publicaties ivm mensenrechten
7. Het recht op vrijheid van godsdienst: citaten en links
1. Nieuwsbrief in een nieuw kleedje
Misschien heb je het al meteen gezien: we hebben onze nieuwsbrief in een nieuw kleedje gestoken! Mocht je hem daardoor slecht leesbaar ontvangen, aarzel dan niet om ons hiervan op de hoogte te stellen! Voortaan kan je onze nieuwsbrief ook als webpagina raadplegen: www.vormen.org/Nieuwsbrief.
2. Workshop van de maand
Deze maand starten we met een nieuwe rubriek. In ‘Workshop van de maand’ wordt voortaan een werkvorm uit één van onze educatieve pakketten in de spotlights geplaatst. In de mate van het mogelijke zullen we deze workshop koppelen aan een speciale dag of gebeurtenis tijdens die maand.
Op 20 november 1989 werd het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) door de Verenigde Naties goedgekeurd. Later werd deze dag uitgeroepen tot Universele Dag van het Kind. Met een groepje kinderen vanaf 14 jaar, zou je op die dag het simulatiespel uit ons pakket "Kinderarbeid; willen werken, maar niet mogen?" kunnen spelen.
Tijdens dit spel krijgt elke deelnemer een rol in het verhaal van een gezin uit Senegal. Omdat de huisbaas de huur verhoogd heeft, kunnen de ouders het niet langer redden zonder de hulp van de kinderen. Ze zien zich dan ook genoodzaakt hun oudste zoon Ali (10 jaar) uit werken te sturen. Voor een zeer karig loontje moet Ali voortaan katoen plukken. Regelmatig, wanneer hij niet snel genoeg werkt, wordt hij door zijn baas geslagen. Natuurlijk zijn de jongen en zijn ouders niet gelukkig met deze situatie en gaan ze op zoek naar hulp. Tijdens deze zoektocht komen ze verschillende personen en organisaties tegen. De deelnemers aan dit rollenspel moeten met elkaar overleggen en vanuit hun rol op zoek gaan naar argumenten. Op deze manier krijgen ze de kans het probleem dat kinderarbeid vormt te bekijken vanuit het standpunt van de verschillende betrokkenen.
De volledige versie van deze workshop is op onze website te vinden op http://www.vormen.org/Kinderarbeid/Workshop2.html.
3. Eindtermen burgerzin; ‘eindterm 2’ (2e graad Secundair Onderwijs)
Het is onze bedoeling de vakoverschrijdende eindtermen burgerzin in deze nieuwsbrief systematisch te behandelen. In de vorige nieuwsbrief kwam reeds de eerste eindterm aan bod. In deze nieuwsbrief zullen we enkele suggesties aanreiken voor een aanpak op school voor eindterm 2 en 5.
Eindterm 2: “De leerlingen kunnen in eigen woorden uitleggen dat mensenrechten onderling afhankelijk zijn.”
Eindterm 5: “De leerlingen herkennen schendingen van mensenrechten.”
Hoe kunnen we rond deze eindtermen werken in onze klas of met onze school?
Enkele aandachtspunten bij de behandeling van deze eindtermen
4. Nieuw materiaal
Er staat alweer nieuw materiaal op onze site.
"Kindsoldaten en Mensenrechten" is een educatief pakket dat naar aanleiding van de Schrijf-ze-Vrij-dag van Amnesty International (18/10/02) werd gemaakt in samenwerking met VORMEN. Het bevat educatief materiaal voor zowel lager als secundair onderwijs.
(zie www.vormen.org/Kindsoldaten/Index.html)
Terug naar boven.
5. Recente publicaties ivm mensenrechten
Meer informatie over deze publicaties kan je vinden op onze site.
Organisaties en verenigingen die nieuwe publicaties of educatief materiaal willen bekendmaken via onze e-mail nieuwsbrief nemen best contact op met Sabine De Meulder (03/293 82 15). Wij ontvangen dan wel graag een exemplaar voor onze bibliotheek en om uit te maken of de uitgave daadwerkelijk ons doelpubliek zal interesseren.
Terug naar boven.
7. Het recht op vrijheid van godsdienst: citaten en links
Vrijheid van godsdienst: algemeen
“Zonder vrijheid van godsdienst kan er geen werkelijke politieke vrijheid zijn, noch vrijheid van denken en van geweten” (Noorse ex-premier Bondevik)
uit: 'Godsdienstvrijheid is pilaar van beschaving’: artikel over opvattingen van Noorse ex-premier Bondevik over godsdienstvrijheid, betekenis en belang ervan.
“Hoewel verkettering en vervolging van alle tijden en van alle eeuwen zijn, wordt de invloed ervan op de internationale stabiliteit in de laatste jaren steeds meer onderkend.” (J.J. Aartsen)
uit: ‘Recht op godsdienstvrijheid te weinig aanvaard’: artikel van de Nederlandse minister van buitenlandse zaken J.J. Aartsen (2000) over het belang van godsdienstvrijheid en religieuze tolerantie in het buitenlandse beleid van Nederland en in het internationale beleid.
Godsdienstvrijheid en onderwijs
"De katholieke school van de toekomst is een school met een modern-christelijke levensbeschouwing. Het schoolbestuur moet zorgen dat die levensbeschouwing zich in het schoolgebeuren vertaalt. Daartoe volstaat niet dat het aanzet tot kameraadschap, antiracisme, zorg voor het milieu, enz., want ook het Gemeenschapsonderwijs doet dat. Eigen christelijk is pas de motivering van de inzet voor deze en andere humane waarden. Die motivering ontspringt aan het geloof in Jezus Christus en in diens God, en zal ook eigen inhoudelijke accenten meebrengen, zowel in het vakonderricht als in het hele schoolleven." (Roger Lenaers)
uit: ‘De relatie tussen katholieke identiteit en pluralisme’: tekst van de lezing op het IPB-forum van 9 maart 2002. Lezing over de rol die de katholieke school kan spelen in de moderniteit, in het pluralisme van levensbeschouwingen
"De veelheid aan levensbeschouwingen, de versplintering van het hart en van de gemeenschappen als gevolg van de rationele benadering van de werkelijkheid en de hang naar vrijheid, begrijpen wij als een uitdaging aan de godsdienst." (uit de visietekst leerplan godsdienst van het katholiek onderwijs)
uit: visietekst bij leeplan godsdienst van het katholiek onderwijs.
"Als het katholiek onderwijs zich zo strak opstelt omwille van haar eigen identiteit (en het nettensysteem aldus versterkt), dan stuurt zij de moslimouders in de richting van het oprichten van eigen islamitische scholen. Vele moslimouders en ook vele katholieken wensen dergelijke evolutie niet." (Herman De Ley)
uit: dossier Islamonderricht en moslims in het katholiek onderwijs naar aanleiding van het stopzetten van islamonderricht in 3 katholieke basisscholen in Heusden-Zolder in 2000. 14 links naar andere artikels m.b.t. dit onderwerp.
“Vlaamse kinderen die hun communiefeest voorbereiden of het feest van de vrijzinnige jeugd vieren, blijven op die dagen ook thuis. Net zoals Islamitische kinderen een dag school overslaan voor het suikerfeest. Het is niet realistisch om daar tegen op te treden, vind ik." (Directeur van de basisschool Omni Mundi naar aanleiding van omzendbrief van minister Vanderpoorten)
uit: ‘Onderwijsminister wil Islamitische en Joodse feesten uit spijbelstatistieken’: reacties vanuit verschillende onderwijsnetten op omzendbrief van onderwijsminister Vanderpoorten over nieuwe wettelijke (niet-katholieke) feestdagen.
“Levensbeschouwelijke identiteit wordt vaak gedacht als iets dat aan het pedagogisch project van een school vooraf gaat. De school laat zich door een bepaalde levensbeschouwing inspireren en gaat van daaruit haar pedagogische opdracht invullen.” (uit de inleiding van een symposium over levensbeschouwelijke identiteit en onderwijs)
uit: Symposium: ‘Levensbeschouwelijke identiteit en onderwijs’. Enkele lezingen over de rol van levensbeschouwing in het opvoedingsproject van een school.
“In die ruime opvatting van godsdienstonderricht is niet de mening van de andersgelovigen gevraagd. Men gaat ervan uit dat het een goede zaak is en dat wie in een katholieke school onderwijs wil volgen, zich hierbij moet neerleggen.”
(uit een artikel over andersgelovigen in het katholiek onderwijs, auteur niet vermeld)
uit: ‘Andersgelovigen en het katholiek onderwijs’ (Islam in het katholiek onderwijs en in de godsdienstlessen): verschillende artikels met verschillende standpunten.
“Wij zijn een openbare school. Godsdienst is iets wat je in je eigen tijd beleeft. Als zij willen bidden, dan doen ze dat maar thuis." (schooldirecteur van Calandlyceum in Amsterdam, antwoord op de vraag van Islamitische leerlingen naar een gebedsruimte tijdens de middagpauze)
uit: verschillende artikels over het al dan niet toelaten van Islamitische gebedsmomenten in scholen (Nederland), verschillende opvattingen.
Andere onderwerpen m.b.t. godsdienstvrijheid
“Waar fundamentele ethische waarden in het geding zijn, moet de godsdienst voor de ethiek wijken.” (Ethicus Koen Raes in artikel over godsdienstvrijheid en rituele slachtingen)
uit: ‘Godsdienstvrijheid en dierenleed - slachten door middel van de halssnede tussen levensbeschouwelijke tolerantie en ethische verantwoording’ (Koen Raes, RUG, CIE)
Artikel over beperkingen van godsdienstvrijheid in het algemeen en een ethische beschouwing over beperkingen van het recht op godsdienstvrijheid m.b.t. dierenwelzijn.
“De reacties op de hoofddoekjesaffaire in verschillende westerse landen maakten nogmaals en ten overvloede duidelijk dat de religieuze symbolen van (vooral moslim)migranten tot conflictsituaties leidt.” (Michèle Goethals, in artikel ‘De islamitische hoofddoek: te nemen of te laten?’
uit: Dossier met enkele artikels over de discussie over het dragen van een hoofddoek door Islamitische meisjes (in scholen, op pasfoto,...)
artikel: ‘De islamitische hoofddoek: te nemen of te laten?’: betekenis van de hoofddoek in de Islam, overzicht van de situatie/wetgeving over hoofddoeken in verschillende landen (ook België), case study hoofddoekaffaire Gentse onderwijs,...
“De nationale en internationale wetgevingen (over godsdienstvrijheid) ten spijt, stellen we nog steeds een bevooroordeelde visie op islam en een continuë discriminatie van moslims vast.” (Sami Zemni, RUG, CIE)
uit: 'Is er een plaats voor Islam in Europa?’ (Sami Zemni, RUG, CIE) Pleidooi voor de aanvaarding van de Islam in Europa als een gelijkwaardige religie naast het christendom en andere religies in een context van multiculturalisme en pluralisme.
Engelstalig
International Coalition for Religious Freedom: met o.a. landenrapporten en nieuwsartikels m.b.t godsdienstvrijheid.
The Religious Freedome Page: over godsdienstvrijheid in de wereld en specifiek in de V.S. Hier kan je ook de religieuze situatie per land bekijken; bv. voor België.The Center for Religious Freedom vecht tegen religieuze vervolgingen overal in de wereld. De site biedt verschillende artikels (nieuwsitems) over religieuze vervolgingen en een overzicht van publicaties.
Ontario Consultants on religious Tolerance is een organisatie die vrijheid van het individu nastreeft in de keuze van een godsdienst. De site biedt uitgebreide (neutrale) informatie over verschillende godsdiensten en geloofsovertuigingen.
VN, office of the high commissioner for human rights
“All in all, school education, especially primary (or elementary) and secundary education makes it possible to tackle the root causes that may lead to racial discrimination and religious intolerance or to tolerance and non-discrimination.” (Prof. Abdelfattah Amor, rapporteur van mensenrechtencommissie voor religieuze tolerantie)
uit: 2 documenten naar aanleiding van een internationale conferentie (Madrid 2001) over religieuze tolerantie en non-discriminatie in relatie tot onderwijs en educatie:
- 'Racial discrimination, religious intolerance and education’ (studie voorbereid door Prof. Abdelfattah Amor) (pdf-file; 200 KB)
- ‘The role of religious education in the pursuit of tolerance and non-discrimination’ (Studie onder leiding van Prof. Abdelfattah Amor)
Colofon |
|
Wil je meewerken aan de bekendmaking van dit e-mail netwerk mensenrechteneducatie, bezorg dit bericht dan aan leerkrachten of andere onderwijsbetrokkenen waarvan je vermoedt dat ze interesse hiervoor hebben. Wijs hen op de mogelijkheid om hierop in te tekenen. Ter herinnering, op onze site vind je deze nieuwsbrief terug op www.vormen.org/Nieuwsbrief.
Dank u !!!