Handleiding voor de begeleider van de workshop

Overzicht
De deelnemers evalueren het mensenrechtenklimaat in hun school. Hierbij maken ze gebruik van criteria die afgeleid zijn van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het gesprek nadien is bedoeld om de belangrijkste problemen aan te wijzen en een actieplan te ontwikkelen om ze aan te pakken.

Doel

	De mensenrechtenomstandigheden binnen de schoolgemeenschap beoordelen.
	Kritisch nadenken over de krachten binnen de schoolgemeenschap die het mensenrechtenklimaat beïnvloeden.
	Een actieplan ontwikkelen dat erop gericht is de mensenrechtensituatie in de school te verbeteren.

Doelgroep: Leerlingen middelbaar onderwijs, directie, ouders en/of leraars

Tijdsduur: 1-2 uur (enkel voor invullen vragenlijst en bespreking)

Materiaal

	vragenlijst 'Mensenrechten-temperatuur'
	kopie van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)

Procedures

1.	Laat de deelnemers de mensenrechtentemperatuur van hun school 'meten' door de bijgevoegde vragenlijst in te vullen. In sommige gevallen kan het aangewezen zijn dat ze aan de hand van de vragenlijst de toestand eerst nader bestuderen vooraleer ze de vragen beantwoorden en een actieplan opstellen. Dit kan gebeuren aan de hand van de onderzoeksitems hieronder.
2.	De groepsdiscussie kan je best voorbereiden door een schaal van 1 tot 4 op een bord te tekenen. Hier kunnen de deelnemers hun antwoorden op de verschillende items aanduiden. OPGELET: Sommige deelnemers zullen hun antwoorden niet publiek willen maken. Overweeg daarom de vragenlijst op te halen en dan opnieuw (willekeurig) uit te delen zodat ieders anonimiteit gewaarborgd is.
3.	Bespreek de bevindingen van het onderzoek. Door gebruik te maken van de volgende vragen kan men dan overgaan tot het opstellen van een actieplan.

Vragen bij de bespreking

Op welke vlakken lijkt jouw school mensenrechtenprincipes na te leven en te bevorderen?

Op welke vlakken doen er zich problemen in dit verband voor? Welk van deze punten gaan jou bijzonder aan? Geef voorbeelden van deze probleemgebieden en tracht patronen te identificeren van waar het misgaat.

Hoe verklaart je die pijnpunten? Hebben ze betrekking op ras, klasse, geslacht, invaliditeit, leeftijd of seksuele geaardheid? Wie heeft voordeel en wie nadeel bij deze inbreuken op mensenrechten? Met welke andere verklaringen moeten we rekening houden?

Heb jij of heeft iemand anders van de school op de één of andere manier bijgedragen tot het totstandkomen of het voortduren van de huidige situatie (bv. het al dan niet stellen van bepaalde daden, het negeren van misbruiken, het niet melden van bepaalde incidenten, ...)?

Zijn diegenen die de vragenlijst ingevuld hebben, representatief voor de schoolbevolking? Verwacht je andere resultaten bij een andere groep? Zijn die verschillen betekenisvol voor jou of de schoolgemeenschap? Hoe kan je ervoor zorgen dat er rekening gehouden wordt met de zienswijze en de ervaringen van verschillende mensen bij de bepaling en aanpak van de pijnpunten inzake mensenrechten?

Wat moet er gedaan worden om het mensenrechtenklimaat in uw school te verbeteren? Wat kan jij en je groep doen voor de totstandkoming van een menselijker en rechtvaardiger omgeving waarin de waarden van de mensenrechten gepromoot en in praktijk gebracht worden.

4.	Herneem punt 31 van de vragenlijst. Benadruk hierbij het belang van verantwoordelijkheid en een actieve inzet. Denk daarna als groep na over maatregelen die kunnen getroffen worden om het mensenrechtenklimaat te verbeteren. Maak een kort lijstje op van mogelijke acties. Bespreek en bediscussieer het lijstje grondig vooraleer te beslissen maatregelen te treffen.
5.	Op basis van de groepsbespreking kiest de groep actiepunten. De groep zet een actieplan op door doelen te formuleren, strategieën te ontwikkelen en verantwoordelijkheden te bepalen.

Ga nu naar de vragenlijst