| Startpagina VORMEN vzw | Startpagina RECHT-vaardig | Vorige | Volgende | Overzicht workshops | Inhoudstafel |
|
RECHT-vaardig, menswaardig: Onderwijs & Analfabetisme |
“… is zowel een mensenrecht op zichzelf als een onontbeerlijk middel om andere mensenrechten te realiseren. Onderwijs is immers het voornaamste hulpmiddel dat economisch en sociaal gemarginaliseerde volwassenen en kinderen in staat stelt om zichzelf uit de armoede te halen en de middelen te verwerven om ten volle deel te nemen aan het leven van hun gemeenschap. Onderwijs is essentieel om vrouwen in staat te stellen voor zichzelf op te komen, kinderen te beschermen tegen uitbuiting, gevaarlijk werk en seksuele exploitatie, mensenrechten en democratie te bevorderen, het milieu te beschermen en de bevolkingsaangroei onder controle te houden. Meer en meer wordt onderwijs erkend als een van de beste investeringen die een overheid kan doen. Maar het belang van onderwijs ligt niet enkel op praktisch vlak: een goed opgeleide, verlichte en actieve geest, in staat vrij en op vele gebieden werkzaam te zijn, is een van de vreugden en beloningen van het menselijk bestaan.”
Iedereen heeft recht op onderwijs. Toch blijft dit mensenrecht een geschonden recht voor miljoenen mensen op de wereld. In 1990 beloofden alle leiders van de wereld dit recht nog voor 2000 voor iedereen te realiseren. Vandaag echter zijn er nog steeds meer dan 115 miljoen kinderen, waaronder meer dan 66 miljoen meisjes, die geen lager onderwijs (kunnen) volgen. Omdat het aantal kinderen dat naar school gaat de laatste jaren toch wel toegenomen is, is de kwaliteit van het onderwijs erop achteruit gegaan. In veel schooltjes in ontwikkelingslanden zijn er veel te weinig leerkrachten waardoor kinderen in overvolle klassen les krijgen en waar verschillende leerjaren samen zitten. Ook zijn leerkrachten vaak niet bekwaam of totaal ongemotiveerd om voor de klas te staan. Het leermateriaal en de infrastructuur laat meestal te wensen over. Dit zijn dan ook redenen waarom kinderen de school verlaten voordat ze echt kunnen lezen of schrijven.
Een andere reden waarom kinderen de school zo vroeg verlaten is armoede. Veel kinderen moeten op jonge leeftijd gaan werken omdat er anders niet genoeg geld is in het gezin om te overleven. Soms is onderwijs ook gewoon onbetaalbaar voor ouders. Het grote probleem is echter dat deze kinderen nooit uit het straatje van armoede geraken. Veel ouders van arme kinderen zijn zelf analfabeet en daarom minder snel geneigd om hun kinderen naar school te sturen waardoor de kinderen ook de rest van hun leven ongeletterd blijven, met een gebrek aan allerlei kansen tot gevolg. Kinderen die arm zijn, gaan dus vaak niet naar school. Omdat ze daardoor niet kunnen lezen of schrijven en geen diploma hebben, vinden ze ook geen goed werk. Het recht op onderwijs is dus een middel om uit de armoedecirkel te geraken maar armoedebestrijding is evenzeer een middel om het recht op onderwijs te verwezenlijken.
Hoe kunnen regeringen het recht op onderwijs verwezenlijken?
- Door voldoende scholen van gekwalificeerde leerkrachten te voorzien, ook in afgelegen dorpen, zodat alle kinderen de mogelijkheid hebben om naar school te gaan, of door transport naar scholen te voorzien.
- Door voldoende materiaal te voorzien (educatief materiaal zoals boeken, maar ook praktisch materiaal zoals pennen, banken, schoolbord,...)
- Door geen kinderen te discrimineren: minderheden, armen, gehandicapten, ... hebben evenveel recht op onderwijs!
- Door goede opleidingen voor leerkrachten te voorzien
- Door scholen met verschillende ideologieën en godsdiensten toe te laten, zowel privé-scholen als openbare scholen (respect voor diversiteit)
- Door ervoor te zorgen dat onderwijs gratis is of financieel toegankelijk te maken voor iedereen.
- Door onderwijs aan te passen aan werkende kinderen, kinderen van vluchtelingen, gehandicapte kinderen, ...
Analfabetisme betekent niet kunnen lezen en schrijven. Niet kunnen lezen en schrijven houdt in: de sleutel missen tot ontwikkeling, tot participatie in de samenleving, tot het doorbreken van een vicieuze cirkel van armoede en afhankelijkheid, generaties lang...
Er zijn in de wereld ongeveer 880 miljoen analfabeten: de meeste leven in ontwikkelingslanden, de meeste analfabeten zij vrouwen. Analfabeten zijn volgens UNESCO (de VN-organisatie voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur) “alle personen van 15 jaar en ouder die niet in staat zijn een korte, eenvoudige tekst over het dagelijks leven met begrip te lezen en te schrijven". De miljoenen kinderen die niet naar school gaan en dus niet kunnen lezen of schrijven, worden vanaf hun 15de analfabeet genoemd. Uiteraard zijn analfabeten niet alleen in ontwikkelingslanden te vinden, maar ook in het rijke Noorden. Naar schatting kan 20 % van de westerse bevolking niet of niet voldoende lezen of schrijven om zich volledig te kunnen redden in de geletterde maatschappij! Analfabetisme in westerse landen blijft echter vaak een taboe.
In 1990 vond er in Thailand een wereldconferentie plaats over het probleem van analfabetisme. Daar werd er door 115 landen een actieplan opgesteld om onderwijs voor iedereen te realiseren. In 2000 hebben 180 landen en tal van NGO’s in Dakar de balans opgemaakt. Opnieuw is er een actieplan opgesteld om tegen 2015 goed basisonderwijs voor iedereen te verzekeren... Educatie is namelijk de sleutel tot ontwikkeling!