ZBIGNIEW BUJAK - POLEN

Zbigniew Bujak is één van de oprichters van de Poolse eenheidsvakbond Solidarnosc. Deze vakbond legde de basis voor een ware omwenteling in het land - en bij uitbreiding in heel Oost-Europa. De stakingen, de geweldloze acties, de immense aanhang dwongen het communistische regime uiteindelijk op de knieën. Er kwamen democratische hervormingen. Solidarnosc was de druppel die de emmer deed overlopen: in 1989 viel de Berlijnse Muur en het Ijzeren Gordijn.

Zbigniew Bujak was elektricien in een tractorfabriek. Na een staking werd hij ontslagen. Hij richtte stakingscomités op en werd één van de aanvoerders van de stakingsbeweging. Vooral de arbeiders van de scheepswerven in Gdansk en andere havensteden zorgden voor flink wat tumult. In september 1980 ontstond uit deze talloze spontane groepen de eenheidsvakbond 'Solidarnosc'(Solidariteit).

Onverzettelijk

De kernpunten van Solidarnosc-beweging waren:
1. geweldloosheid,
2. alleen realistische concessies eisen,
3. de communistische machthebbers een morele spiegel voorhouden.

Solidarnosc was op de kortste keren - met 10 miljoen leden - de belangrijkste beweging tegen de communistische leiders van Polen. Polen behoorde toen nog met de andere Oost-Europese landen tot het zogenaamde 'Oostblok', die onder zware invloed van de communistische Sovjet-Unie stonden.

In 1981 werd Solidarnosc gelegaliseerd, d.i. wettelijk toegestaan, maar na een jaar alweer verboden. Bujak bleef toen ondergronds het verzet aanvoeren (ondergrondse pers en radio). Hij slaagde er jarenlang in de Poolse geheime diensten te misleiden. Hij werd uiteindelijk in 1986 opgepakt en kwam in de gevangenis terecht. Hij werd snel terug vrijgelaten en kreeg amnestie. In dat jaar kreeg hij ook de Robert F. Kennedy Human Rights Award toegekend.

In 1989 nam hij deel aan de Poolse rondetafel besprekingen met de toenmalige communistische generaal en regeringsleider Jaruzelski, om tot een overgangsregering te komen. Eind augustus 1989 werd er een coalitie gevormd, geleid door Solidarnosc. Er kwam politiek pluralisme, persvrijheid, vrij grensverkeer en de transitie van een planeconomie naar een markteconomie werd ingezet. Deze geweldloze en revolutionaire ontwikkelingen lagen mee aan de basis van het vallen van de Berlijnse Muur (eind 1989), het uiteenvallen van het Oostblok en het verdwijnen van de communistische regimes.

Bujak bleef actief werken aan Solidarnosc. In 1991 werd hij verkozen in het parlement. Hij kwam op voor vrouwenrechten en streed tegen antisemitisme. Hij richtte mee de Sociale Democratische Beweging en de Arbeidsvakbond op.

Hij was lid van verschillende conservatieve liberale partijen. Zijn poging om in 2002 burgemeester van Warschau te worden, draaide uit op een politieke nederlaag en hij gaf zijn actieve politieke carrière op. Nu vervult Bujak vooral de rol van politiek observator.

Bronnen en verwijzingen

http://en.wikipedia.org/wiki/Zbigniew_Bujak
http://nl.wikipedia.org/wiki/Solidarno%C5%9B%C4%87
http://www.aforcemorepowerful.org/films/afmp/stories/poland.php
http://www.speaktruth.org/defend/profiles/profile_29.asp
http://www.project-syndicate.org/commentary/bujak1/French
http://www.umich.edu/~iinet/PolishRoundTable/negotiatingradicalchange/panel-two.html
http://www.cafebabel.com/en/article.asp?T=T&Id=5879