RAOUL WALLENBERG - ZWEDENLIDINGÖ, 4 AUGUSTUS 1912 - ?? |
|
Wallenberg redde onder Zweedse diplomatieke bescherming duizenden joden van deportatie naar de kampen van Auschwitz. In 1945 verdween hij, een mysterie dat tot op heden niet is opgelost.
|
“Als mensen dergelijke hoge verwachtingen koesteren, dan kan hen dat enkel helpen. Uit hun geloof en hun vertrouwen putten ze de sterkte om weerstand te bieden. Als ze geloven dat de passen geldig zijn en bescherming bieden dan kunnen ze anderen, de politie inbegrepen, daarvan overtuigen. Het vertrouwen en het geloof van de joden hier heeft ons allen sterkte gegeven. Het geeft mij sterkte.” Raoul Wallenberg |
Historische context
Hongarije is in de jaren '30 en gedurende WO II in de ban van het nazisme. De eerste anti-semitische wetten werden in 1938 uitgevaardigd door Miklós Horty. In 1941 werden 20.000 joden naar Rusland gebracht en afgemaakt door de SS. In de volgende jaren worden 300.000 joden gedeporteerd vanuit Hongarije naar de kampen van Auschwitz.
De internationale gemeenschap werd om hulp gevraagd. De Amerikaanse president Roosevelt richtte in '44 de WRB (War Refugee Board) op. Eichmann ging ondertussen verder met de massadeportaties (12.000 joden/dag) naar Auschwitz.
In Zwitserland braken er spontane straatprotesten uit wanneer het “Wetzler-Vrba”-rapport over Auschwitz gepubliceerd wordt. Wetzler en Vrba waren twee Slovaken die konden ontsnappen uit Auschwitz. Hun rapport werd aanvankelijk niet geloofd.Ook de Zweedse regering schiet in actie en besluit een missie onder diplomatieke immuniteit naar Hongarije te sturen. Wallenberg wordt het hoofd van deze missie.
De Holocaust
Wallenberg komt op het idee om “Schutzpasse” (beschermende paspoorten) te maken die weliswaar onwettig zijn maar waarvoor de Zweedse regering toestemming geeft. Ze 'bewijzen' dat de joodse eigenaars ervan Zweedse staatsburgers zijn, die wachten op repatriëring. Op die manier ontsnappen duizenden Joden aan deportatie. Wallenberg liet ook 400 joden voor hem werken, die door zijn toedoen verlost werden van de vernederende Davidster. Hij vroeg en kreeg ook extra fondsen aan de WRB waarmee hij 32 gebouwen huurde waarin hij 10.000 joden liet onderduiken. Hij deed alsof ze Zweedse openbare gebouwen waren en verklaarde ze 'extraterritoriaal'.
Wallenberg en zijn medewerkers kunnen Horthy (de Hongaarse regent) voldoende onder druk zetten om begin juli 1944 de deportaties te stoppen.
Wanneer Eichmann voelt dat het einde van de oorlog nadert, plant hij een enorme dodenmars van resterende Joden. Het is de persoonlijke verdienste van Wallenberg dat dit niet gebeurd is. Hij bedreigde de generaals Eichmann en Schmidthuber ermee hen na de oorlog als oorlogsmisdadiger te laten vervolgen voor massamoord. 100.000 joden werden gered.
Wallenberg werkte samen met Carl Lutz, Giorgio Perlasca, Mr. A. Rotta, ... Hij onderscheidde zich door zijn enorme werkkracht en energie. Zo sliep hij maar 4 uur per dag. Op een dag klom hij op het dak van een treinwagon om Schutzpassen door de deuropeningen te steken. De Duitse soldaten, onder de indruk van zijn moed, weigerden op hem te schieten. Daarna dwong hij de Nazi's om de joden die een pas hadden vrij te laten. Hij redde zo tientallen Joden van een deportatie naar Auschwitz.
Spoorloos
In januari '45, toen Hongarije bevrijd was door de Soviets, wordt Wallenberg meegenomen door de Soviets naar de Lubyanka-gevangenis in Moskou. Waarschijnlijk verdachten ze hem van spionage voor de V.S. Wallenberg die dacht na acht dagen weer terug te zijn, wordt nooit meer gezien. Nog steeds weet men niet wat met hem gebeurd is en er zijn tegenstrijdige verhalen over zijn dood. Sommigen denken zelfs dat hij nog in leven is.
Bronnen en verwijzingen
http://en.wikipedia.org/wiki/Raoul_Wallenberg
http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/wallenberg.html
http://www.geocities.com/Athens/Academy/2393/