DESMOND TUTU - ZUID-AFRIKAKLERKSDORP, TRANSVAAL, 7 OKTOBER 1931 |
|
Deze Zuid-Afrikaanse bisschop vocht tegen het onrecht van het apartheidsregime. Ook nu nog klaagt hij de schendingen van mensenrechten aan en neemt hij het op voor de onderdrukten.
|
"Wanneer je je neutraal opstelt in onrechtvaardige situaties, dan sta je uiteindelijk aan de kant van de verdrukker. Wanneer een olifant op de staart van een muis stapt, en je zegt dat je neutraal bent, dan zal de muis je neutraliteit niet op prijs stellen”.” D. Tutu |
Leven
Desmond Tutu werd geboren in Klerksdorp, Zuid-Afrika, tijdens het apartheidsregime. Hij wou eigenlijk dokter worden, maar zijn ouders konden de dure studies niet betalen. Hij studeerde dan maar voor leraar en hij gaf een aantal jaren les. Hij nam ontslag als reactie op de Bantu Education Act, een wet die onderwijs scheidde voor zwarten en blanken en die (o.a.) verklaarde dat zwarten geen wiskunde of wetenschappen mochten studeren. Tutu koos voor theologie. Hij werd priester en ging als kapellaan werken aan de Fort Hare Universiteit. Hij zette zijn studies verder in Londen en behaalde een Masters in theologie.
Terug in Zuid-Afrika sprak hij in zijn lessen over de moeilijke leefomstandigheden van vele Zuid-Afrikanen. Hij kreeg weinig gehoor en ging in Londen werken. Toen hij terugkwam werd hij Deken van Johannesburg, de eerste zwarte Afrikaan in die positie. Het jaar daarop (1976) werd hij benoemd tot bisschop van Lesotho.
1976 was ook het jaar van de Soweto-opstand, het hevige protest in de krottenwijken. Daarbij kwamen meer dan 200 jongeren om, hoofdzakelijk door politiekogels. Ze protesteerden tegen het verplichte Afrikaans op school. Tutu nam het op voor de studenten en noemde het Afrikaans 'de taal van de onderdrukkers'.
Apartheid
Tutu gebruikte zijn positie om het apartheidsregime te bekritiseren en de aandacht te vestigen op de schrijnende levensomstandigheden van de zwarten. Hij riep het buitenland op om economische sancties door te voeren tegen de Zuid-Afrikaanse regering en ze te dwingen het apartheidsregime af te schaffen. Hij verzette zich tegen het geweld, ook dat binnen het ANC (African National Congress).
Waarheids- en verzoeningscommissie
In 1990 werd verzetsleider Nelson Mandela vrijgelaten en viel het apartheidsregime. Tutu werd aan het hoofd van de Waarheids- en Verzoeningscommissie geplaatst. Slachtoffers van het geweld van het regime konden hier gehoord worden. De uitvoerders van dat geweld konden strafvermindering krijgen als ze de waarheid vertelden. De Commissie heeft onder zijn leiding een belangrijke rol gespeeld in het verwerken van het bittere verleden.
Nu zet Desmond Tutu zich o.a. in voor de strijd tegen AIDS. Hij roept de katholieke kerk op om een verstandiger standpunt in te nemen met betrekking tot het gebruik van condooms, en om mensen die besmet zijn met het HIV-virus niet uit te sluiten. Hij neemt ook een progressief standpunt in met betrekking tot homoseksualiteit.
Desmond Tutu ontving in 1986 voor zijn strijd tegen de apartheid de Nobelprijs voor de Vrede. Hij kreeg daarnaast onder meer de Albert Schweizer Prijs, de Gandhi Vredesprijs, de Sydney Peace Prize en talloze andere eretitels en doctoraten.
Zelf vat hij zijn doelstelling als volgt samen: 'een democratische en rechtvaardige samenleving zonder rassenscheiding'.
Bronnen en verwijzingen
http://en.wikipedia.org/wiki/Desmond_Tutu
http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1984/tutu-bio.html
http://www.speaktruth.org/
http://en.wikipedia.org/wiki/Truth_and_Reconciliation_Commission_%28South_Africa%29