| Thema's |
media, mondialisering, milieu
|
| Belangrijke datum
3 mei
Werelddag van de persvrijheid
|
|
| Complexiteit |
niveau 3 |
| Groepsgrootte |
groepsgrootte
|
| Duur |
180 minuten |
| Overzicht |
Deze workshop is een simulatie waarbij een groep journalisten de voorpagina van hun krant persklaar maakt. Er wordt in kleine groepjes samengewerkt rond de thematiek van:
vooroordelen, stereotypes en objectiviteit in de media;
beelden en de rol van de media in het op de agenda plaatsen van mensenrechtenkwesties.
|
| Welke rechten? |
het recht op vrijheid van gedachte, mening en meningsuiting
het recht op privacy
het recht op ontwikkeling, leven en gezondheid
|
| Doelstellingen |
De interesse in de problematiek van de mensenrechten stimuleren door met beelden te werken.
Nadenken over de media en hun benadering van de problematiek van de mensenrechten.
Communicatievaardigheden en vaardigheden tot samenwerking ontwikkelen.
|
| Materiaal |
een grote kamer met voldoende ruimte voor twee of drie kleine groepjes en een plenaire sessie
40 fotos uit kranten
pen en papier om aantekeningen te maken
grote vellen papier (grootte A3) of papier voor een flip-over, stiften
schaar en lijm voor elk groepje
tafels met een werkblad dat groot genoeg is opdat de werkgroepjes hun papieren uiteen kunnen leggen.
|
| Voorbereiding |
Selecteer veertig tot vijfenveertig fotos uit een tijdschrift of nationale krant. Noot: ieder werkgroepje moet één exemplaar van elke foto krijgen. Je zal dus ofwel meerdere exemplaren moeten kopen van de krant waaruit je de fotos haalt, ofwel over een kopieerapparaat moeten beschikken.
Stel één reeks fotos tentoon op een tafel.
|
- Stel de activiteit voor. Leg uit dat de activiteit bestaat uit een simulatie van een avond op een krantenredactie, waar een groep journalisten werkt aan de voorpagina van hun krant. Hoewel het hier gaat om regionale kranten, heeft elk van hen de verbintenis op zich genomen om hun lezerspubliek op de hoogte te houden van de actualiteit op mondiaal niveau, waa ronder de mensenrechten.
- Deel de deelnemers op in groepjes van acht personen. Elke groep moet zich inbeelden een redactie te zijn die aan haar eigen krant werkt. De opdracht bestaat erin om het ontwerp en de lay-out te bepalen van de voorpagina van de krant van morgen.
- Vraag elke groep om een naam voor hun krant te kiezen.
- Ga met alle deelnemers samen zitten en bespreek kort de karakteristieken en de lay-out van een typische voorpagina.
- Toon de reeks fotos aan de deelnemers. Vraag hen om in stilte rond de tafel te wandelen en om nu nog geen commentaar te geven op de fotos. Leg uit dat het hier de beelden betreft die ze moeten gebruiken voor hun voorpagina; ze mogen ze gebruiken en interpreteren naar eigen inzicht.
- Zet de redacties aan het werk. Deel pen en papier uit aan elke groep, evenals lijm en scharen maar geef hen de fotos nog niet.
- Overloop de instructies voor de opdracht. Elke groep krijgt één uur de tijd om vier of vijf krantenberichten op te stellen, om de koppen voor de artikels te schrijven, de fotos te kiezen en de lay-out te bepalen. Leg uit dat het niet de bedoeling is om lange artikels te schrijven: de koppen en onderkoppen zijn ruim voldoende. De deelnemers moeten zich eerder concentreren op de indruk die de voorpagina maakt op de lezer, dan op het uiteenzetten van het volledige nieuwsbericht. Stel voor dat ze beginnen met een bespreking van de themas en onderwerpen die ze in hun nieuwsberichten naar voren willen brengen. Zeg hen dat de fotos hen na tien minuten zullen bezorgd worden door de drukkerij.
- Wanneer de groepen ongeveer 10 minuten gewerkt hebben, geef je hen elk een reeks fotos.
- Wanneer de redacties hun voorpaginas hebben afgemaakt, moeten ze die laten zien aan de andere deelnemers. Ga dan verder met de nabespreking en evaluatie.
Bespreek eerst de activiteit zelf, en discussieer dan over de media, de mensenrechten en de inzet van de media.
- Hoe organiseerden de groepjes het werk? Hoe werd er beslist over de manier van werken en over welke berichten ze zouden schrijven? Had iedere deelnemer het gevoel mee te doen en een bijdrage te leveren?
- Hoe werden de themas en onderwerpen gekozen? Wat was er eerst, het thema of de foto? Met andere woorden, werd er eerst een onderwerp gekozen voor het artikel en werd er dan een gepaste foto gekozen om dit onderwerp te illustreren, of werden de deelnemers geïnspireerd door een bepaalde foto en verzonnen ze dan rond die foto een verhaal?
- Welke themas of onderwerpen werden gekozen? Hadden ze betrekking op mensenrechten? Waren er onderwerpen die iemand had willen bespreken, maar die men moest laten vallen?
Hoe zien de verschillende voorpaginas eruit in vergelijking met elkaar? Werden dezelfde themas of foto's gebruikt?
- Hebben sommige groepjes dezelfde foto op een andere manier gebruikt?
- Hoe volgen de deelnemers het nieuws? Via kranten, televisie, radio of internet? Waarom volgen ze het nieuws, of waarom niet?
- Probeerden de deelnemers tijdens de simulatie een echte voorpagina na te bootsen? Of wilden ze dit net niet doen? Wat waren de verschillen?
- Welk soort nieuws overheerst in werkelijkheid in de media?
- Komen mensenrechten over het algemeen voldoende aan bod in het nieuws?
- De objectiviteit van de media wordt heel vaak in vraag gesteld. Denken de deelnemers dat het mogelijk is om op een objectieve manier nieuws te brengen?
- Welke mensenrechtenthemas kwamen in hun voorpaginas aan bod?
- Welk beeld hebben de deelnemers van jongeren in andere delen van de wereld?
- Zijn er belangrijke themas die niet voorkomen in de reeks fotos?
Bij het kiezen van de fotos voor deze activiteit moet je erop letten dat je een grote verscheidenheid aan fotos vindt en stereotypen vermijdt. Het nieuws wordt vaak overheerst door moorden, oorlogen en andere rampen; positieve boodschappen zijn eerder zeldzaam. (Zo gebeurt er in Afrika meer dan enkel oorlog en hongersnood!) De geselecteerde fotos moeten de deelnemers in staat stellen om zowel beelden over goed nieuws als beelden over slecht nieuws uit te zoeken. Ook vereist zijn een goede geografische spreiding, evenwicht tussen de geslachten, beelden van jongeren en van dingen die belangrijk zijn in het dagelijkse leven van jongeren, waaronder positieve beelden van hun verwezenlijkingen. Selecteer ook fotos van actuele nieuwsberichten en personen en beelden over de problematiek van het leven in een multiculturele samenleving en in een geglobaliseerde wereld. De volgende lijst kan je misschien enkele ideeën geven. (De lijst is gebaseerd op de lijst van beelden die werden gebruikt bij de activiteit De nieuwsfabriek, die hieronder beschreven wordt bij varianten.)
Een presentator/trice van het TV-nieuws
Een wereldbol
Een camerateam in de Derde Wereld
Vrouwen die een dam bouwen
Werkloosheidsuitkeringen
Een Afrikaanse mijnwerker
Pesticiden
Reclame voor een hamburgerrestaurant
Droge aarde
Kinderen die in het water spelen
Een auto wassen
Brandende olie
Een actie van Greenpeace
Een rookpluim in de industrie
Reclame voor alcohol
Reclame voor Coca-Cola
|
Een leurder op het strand
Een marktplaats in Azië
Een eenzame vrouw
Achterbuurten in Brussel
Een overvolle vuilbak
Blikjes sorteren
Een zwarte jongen met een gitaar
Een rockster
Staatspolitie
Graffiti
Het parlement
Drugs
Een vluchtelingenkamp
Kinderen in een vluchtelingencentrum
Een voetbalspeler
Een actie van Amnesty International
|
Een demonstratie op de Filippijnen
VN-troepen in Joegoslavië
Een gevechtsvliegtuig
Guerrilla
Twee dode soldaten
Een stapel graanzakken
Een vergadering van vrouwen
Geboortebeperking
Aids-preventie
Een mensenmenigte
Openbaar vervoer
Een autoshow
Een file
Een jonge man met een microfoon
Een mobiele telefoon/gsm
|
Wanneer je de activiteit voorstelt en de karakteristieken en lay-out van een typische voorpagina bespreekt, moet je de deelnemers erop wijzen dat de koppen zo geschreven zijn dat ze onmiddellijk de aandacht van de lezer trekken en dat het bericht dan op een specifieke manier wordt weergegeven: eerst is er meestal een korte samenvatting in een kolom van slechts enkele centimeters, en dan volgt de kleinere tekst met het volledige verhaal. Vertel dat fotos worden gebruikt om het bericht kracht bij te zetten of om tot de verbeelding van de lezer te spreken. Wijs er ook op wat de fotos niet laten zien! Leg uit hoe fotos worden bewerkt om de lezer net dat te tonen wat de fotograaf of de fotoredacteur wenst te laten zien. Leg ook uit hoe koppen worden geschreven.
Deze workshop kan ook worden voorgesteld in de vorm van de presentatie van een radio- of televisieprogramma. Als je kiest voor een televisieprogramma, gebruik je best dias in een donkere kamer om de deelnemers het gevoel te geven dat ze werkelijk een tv-programma bekijken. Een pakket dias speciaal samengesteld voor deze activiteit, kan ontleend worden bij EFIL, de Europese Federatie voor Intercultureel Leren.
| Suggesties voor follow-up |
Bespreek aspecten van de rechten die door de groepjes werden geselecteerd voor hun nieuwsbericht. Bijvoorbeeld kan de vraag gesteld worden op welke wijze deze rechten worden beschermd in het eigen land.
De deelnemers kunnen een plaatselijke krant, radiostation of televisieomroep contacteren om met journalisten te spreken over hun werk, over de problematiek van de objectiviteit van het nieuws en over de manier waarop over mondiale kwesties en over mensenrechten in de media wordt bericht.
Als de groep graag activiteiten onderneemt die snel nadenken vereisen, kan de workshop In één minuut, die handelt over de relatie tussen sport en mensenrechten, gespeeld worden.
Vele lokale radios geven verenigingen de gelegenheid om hun eigen programmas uit te zenden. De groep kan er een project van maken om een radioprogramma uit te zenden over een thema dat zij belangrijk vinden, met bijvoorbeeld als titel denk globaal, handel lokaal.
| Verdere informatie |
|
Enkele vertrekpunten voor reflectie over de hier besproken themas:
a) Media
- Een enorme hoeveelheid informatie wordt door de verschillende media voortdurend afgestuurd op jongeren, zowel als volwassenen. We kunnen ons afvragen wat we eigenlijk doen met al deze informatie. Zijn we er beter door geïnformeerd?
- De media worden steeds meer gecommercialiseerd. Alarmerende ontwikkelingen in dit proces zijn de al te grote vereenvoudiging van de boodschap, het spreken in stereotypen en sensatiezucht. Het wordt steeds moeilijker om nieuws van hoge kwaliteit te vinden.
- Dit laatste geldt vooral voor nieuws over de problematiek van de ongelijkheid, in het bijzonder wanneer gesproken wordt over ontwikkelingslanden. Niet-westers nieuws wordt vaak enkel door westerse ogen bekeken. Dit resulteert vaak in negatieve en sombere berichtgeving.
b) Mensenrechten
Uiteraard spelen de media een belangrijke rol in de bewustmaking van het publiek over mensenrechten. Maar we moeten er ons rekenschap van geven hoe de problemen worden voorgesteld en welke de achterliggende motieven zijn. Iedereen moet zich kritisch opstellen tegenover wat ons (niet) wordt medegedeeld door de media, en tegenover de wijze waarop informatie en feiten worden voorgesteld. Zo kan bijvoorbeeld over één van de strijdende partijen in een oorlog in een bepaalde krant worden gesproken als over vrijheidsstrijders, terwijl in een andere krant wordt gesproken over terroristen, afhankelijk van het standpunt dat de krant tegenover het conflict aanneemt. Mensen uit andere culturen worden soms voorgesteld op een verre van objectieve manier. Neem het voorbeeld van de Inuit: ze worden enerzijds voorgesteld als exotische, dappere mensen die vechten voor het recht om hun traditionele levenswijze van het wonen in iglos te behouden, maar anderzijds worden zij in discussies over de walvisvangst betiteld als moordenaars.
c) Engagement
Sommige van de beelden gebruikt in de simulatie moeten handelen over de mogelijkheden waarover mensen, vooral jongeren, beschikken om zich in de praktijk te engageren. We willen jongeren motiveren om zich als leraar, jeugdwerker, enz. in te zetten voor een betere wereld. We stellen ons de vraag hoe jongeren er best toe kunnen worden aangespoord om zich te engageren, en of de bestaande mogelijkheden in feite aantrekkelijk zijn voor jongeren. We kunnen het antwoord afleiden uit de beelden die door de jongeren worden gekozen.
|
|