Onze vooruitgang zal niet getoetst worden aan het groter worden van de welvaart van diegenen die al veel hebben; maar aan het feit of wij genoeg voorzien voor diegenen die weinig hebben.
Franklin D. Roosevelt

1. Stel het onderwerp “verandering in de loop van de tijd” voor. Vraag de deelnemers zich hun jeugd voor te stellen, hoe hun huis of hun omgeving eruit zag en hoe deze veranderd zijn. Werden lokalen in het vormingscentrum heringericht of werden er nieuwe meubelen geplaatst? Zijn er nieuwe gebouwen in de buurt? Vraag hen na te denken waarom dit alles veranderd is, wie de beslissingen nam over wat veranderd moest worden en hoe?
   
2. Vraag de deelnemers na te denken over de veranderingen die zij zelf hadden willen aanbrengen als ze waren geraadpleegd.
   
3. Leg nu het verband met het nemen van beslissingen die andere mensen en de mensenrechten betreffen. Is men van oordeel dat mensenrechten een nuttig kader vormen voor het nemen van beslissingen? Zullen mensenrechten in de toekomst meer of minder belangrijk zijn voor besluitvormers? Waarom?
   
4. Maak de groep duidelijk dat deze kansen hen nu geboden worden.
   Dit is het ogenblik om na te denken over de toekomst waarin zij zullen leven en om ze te beïnvloeden.
   
5. Vraag de deelnemers zich te verdelen in groepjes van drie of vier.
   
6. Verdeel het papier en de balpennen. Vraag hen hun ideeën over een ideale buurt/stad voor de toekomst te schetsen. Ze zijn hierbij alleen beperkt door de grenzen van hun eigen verbeelding.
   
7. Als alle groepen een ontwerpvoorstel hebben goedgekeurd, dienen ze dit over te brengen op een groot blad papier en aan te vullen met kleur en collagematerialen.
   
8. Als dit klaar is vraag je elke groep om beurt haar plan voor te stellen en uit te leggen waar zij hun ideeën vandaan hebben gehaald en hoe zij deze hebben uitgewerkt. Geef na elke presentatie wat tijd voor een korte reeks vragen en antwoorden, maar hou algemene discussies voor de nabespreking.
   

Begin met een terugblik op hoe de deelnemers in de groepen samenwerkten, hoe ze beslissingen hebben genomen en op welke manier ze het werk hebben uitgevoerd.

• Voelde iedereen zich in staat deel te nemen aan en bij te dragen tot het werk? Hoe hebben de kleine groepen optimaal de individuele talenten van hun leden benut?
  
• Hoe voelde het feedback te krijgen over hun plannen?
  
• Hoe voelde het feedback te geven over hun plannen?
  
• Zouden zij bereid geweest zijn sommige van hun idealen te laten varen als zij een plan zouden moeten uitwerken voor de volledige klas of groep, dat aan de verlangens van iedereen zou tegemoetkomen?
  
• Waren ze blij met het gevoel de ‘bouwers van hun eigen toekomst’ te zijn
  
• Geloven zij dat hun idealen ooit werkelijkheid kunnen worden? Waarom? Waarom niet?
  
• Geloven zij dat volwassenen bereid zouden zijn om hun plannen te bespreken? Waarom? Waarom niet?
  
• Wat was de grootste verrassing in deze plannen?
  
• Wat zouden hun rechten als burger zijn in de toekomst?
  
• Wat zouden hun plichten als burger zijn in de toekomst?
  
• Welke stappen kunnen jonge mensen vandaag zetten om het democratisch proces te beïnvloeden dat hun leven en hun toekomst zal bepalen?
  

De titel van de activiteit is “Onze toekomstvisies”. Het gebruik van het meervoud benadrukt dat de toekomst niet op voorhand vastligt maar eerder datgene wordt wat wij ervan maken. Er zijn dus vele toekomstmogelijkheden, en de uitdaging voor jonge mensen bestaat erin een toekomst uit te bouwen die hun ideeën en verwachtingen weerspiegelt.
Om het beeld van verandering te onderstrepen, kan je oude foto’s van hun omgeving van tien of twintig jaar geleden laten zien. Je kan hen ook vragen stellen omtrent mondiale veranderingen. De deelnemers zouden kunnen nadenken over het feit dat dertig jaar geleden het internet een onderwerp voor science fiction was, maar dat er over enkele jaren in elke school of elke bibliotheek ter wereld internetaansluitingen zullen zijn.
Als de deelnemers geen idee hebben hoe de stad er in de toekomst zal uitzien, zou je hen kunnen helpen door te vragen:

• Wie zal er hier leven? Personen die hier geboren zijn, of inwijkelingen? Hoe oud zullen de bewoners zijn? Zullen zij in gezinnen wonen?
  
• Hoe zal hun dagelijks leven eruit zien? Waar zullen zij hun voedsel inkopen? Hoe zullen zij zich verplaatsen?
  
• Welke gezondheidsvoorzieningen, zoals hospitalen en tandartsen, zullen zij nodig hebben?
  
• Hoe zullen hun scholen eruit zien?
  
• Hoe zal hun sociaal leven eruit zien? Welke ontspanningsmogelijkheden zullen zij hebben?
  
• Zullen zij huisdieren hebben?
  
• Welk werk zullen zij doen?
  
• Welke nieuwe technologische ontwikkelingen kunnen we verwachten?
  
• Wat zal er gebeuren met het leefmilieu? De natuurlijke omgeving?
  

Een alternatieve werkwijze bestaat erin het idee van het ‘toekomstwiel’ te gebruiken. Laat de deelnemers in kleine groepen werken. Elke groep behandelt één onderwerp (zoals het onderwijs, het gezin, de gemeenschap, de tewerkstelling of de gezondheid) en stelt een toekomstwiel op voor dat gegeven. Bijvoorbeeld zou een leefmilieuwiel een middelpunt hebben met de belangrijkste zaken en met concentrische cirkels eromheen. Spaken verdelen het wiel in segmenten, waarin de deelnemers thema’s kunnen aangeven zoals: niet roken, voertuigen op elektriciteit, veel bomen, zuivere rivieren en menslievende landbouw.

Zoek verder naar de planningsprocessen voor plaatselijke ontwikkeling en naar manieren om deze te beïnvloeden. Raak betrokken bij de besluitvorming in scholen, clubs of verenigingen door aanwezig te zijn op de vergaderingen van het bestuur, of zelfs door je hiervoor kandidaat te stellen. Andere activiteiten kunnen ook nuttig zijn om een toekomstige werkwijze te onderzoeken, zoals De weg naar het Land van Gelijkheid gericht op het tot stand brengen van gelijkheid van man en vrouw, en De impact van internet, gericht op de toekomstscenario’s van de nieuwe technologieën.

Terwijl we dromen over onze toekomst, kunnen we al beginnen een rechtvaardiger maatschappij op te bouwen. Als de groep belangstelling heeft voor het bespreken van het probleem van pesten, en middelen wil zoeken om empathie en respect voor iedereen te ontwikkelen kan zij de activiteit Kan het anders? opzetten.

Breng het plan voor je gemeenteraad en ga na of er belangstelling voor is. Je plan kan misschien geïntegreerd worden in één van de plannen van de gemeente.