| Thema's |
leefmilieu, globalisering, algemene mensenrechten
|
| Belangrijke datum
9 augustus
Internationale dag van de Inheemse Volkeren
|
|
| Complexiteit |
niveau 4 |
| Groepsgrootte |
14+
|
| Duur |
150 minuten |
| Overzicht |
Deze activiteit omvat groepswerk, rollenspel, bespreking en consensusopbouw rond:
overzicht het duurzaam gebruik van de rijkdommen uit de zee;
de rechten van inheemse volkeren op hun cultuur en ontwikkeling.
|
| Welke rechten? |
het recht om deel te nemen aan het culturele leven
het recht van de volkeren om vrij te beschikken over hun natuurlijke rijkdommen
het recht op ontwikkeling en exploitatie van de natuurlijke rijkdommen
|
| Doelstellingen |
Onderzoek van conflicten tussen het recht op ontwikkeling en cultureel leven en de bescherming van het leefmilieu.
Ontwikkelen van interculturele vaardigheden en nadenken over vooroordelen.
Ontwikkelen van een open geest tegenover culturele verschillen.
|
| Materiaal |
deelnemerstoelichting
balpennen en papier voor de groepen om hun eigen notas te nemen
|
| Voorbereiding |
Lees alle deelnemersbladen om vertrouwd te raken met de informatie omtrent het onderwerp. Je zal dan in staat zijn hulp te bieden indien nodig.
Maak kopieën van de rolfiches voor iedere groep. Elke deelnemer zou zijn eigen rolfiche moeten hebben.
|
De activiteit bestaat uit twee delen: deel 1 (30 minuten) omvat een inleiding van de activiteit en van de leefmilieu - en cultuurproblemen.
Deel 2 (90 minuten) is de simulatie van een vergadering om de aanvraag te bespreken van de Makahstam aan de Internationale Walvisvangst Commissie (IWC) tot het hervatten van de walvisvangst. Zorg ervoor tijd te laten voor overleg, nabespreking en evaluatie na de activiteit.
Deel 1: Inleiding tot de leefmilieu - en cultuurproblemen (30 minuten)
- Leg uit dat deze activiteit gaat over het recht op een gezond leefmilieu en het recht op een eigen cultuur. Ze concentreert zich op de aanvraag van de Makahnatie aan de IWC om de walvisvangst te hervatten en op het verzet hiertegen van natuurbeschermers en anderen.
- Informeer de groep omtrent de Makah (zie deelnemersblad)
- Geef nu de onderwerpen aan die in deze activiteit besproken worden. Vraag de deelnemers naar hun opinie door Hoog en laag (hoofdstuk 1; opm: staat nog niet online) te staan bij de volgende verklaringen.
Lees de volgende verklaringen één na één:
De gewoonten van een land zouden moeten geëerbiedigd worden voor zover zij de mensenrechten niet schenden;
We zouden de rechten van een volk moeten eerbiedigen om vrij te kiezen wat zij eten; om vegetariër of vleeseter te zijn;
Voedsel dat wij eten zou op een milieuvriendelijke manier geproduceerd moeten worden.
De bio-industrie zou geen wrede methoden mogen toepassen bij het opfokken noch bij het slachten van vee.
Culturele tradities zijn zeer belangrijk voor de volkeren en zouden geëerbiedigd moeten worden.
Op walvissen zou niet mogen gejaagd worden, zelfs niet als dit tot de cultuur behoort.
Deel 2: Een gesimuleerde vergadering om de aanvraag van de Makahstam aan de IWC betreffende een hervatting van de walvisvangst te bespreken. (90 minuten)
- Herinner de groep eraan dat de Makahstam een aanvraag heeft ingediend bij de IWC om de walvisvangst te hervatten en dat verscheidene leefmilieugroeperingen zich ertegen verzetten. Deze activiteit is een gesimuleerde vergadering van een denkbeeldige organisatie genoemd CREST (Culture, Rights, Environment, Sustainability and Talk, d.w.z. Cultuur, Rechten, Leefmilieu, Duurzaamheid en Gesprek). CREST is een onafhankelijke organisatie die ijvert om de leefmilieuproblematiek te bekijken vanuit een mensenrechtenperspectief.
Zij is begaan met het bevorderen van begrip via dialoog.
De simulatie betreft een CREST-vergadering tussen vier groepen:
- De Makahstam die zijn argumenten naar voor wil brengen om
de walvisvangst te hervatten
- De Hoge Noorden Alliantie (HNA), een koepelorganisatie van walvisvangers en robbenjagers. De HNA is begaan met de toekomst van de kweek aan de kusten en van het blijvend vangen van zoogdieren uit de zee. De HNA steunt de Makah.
- Sea Shepherd is een organisatie die overtredingen van de internationale wetten, reglementeringen en verdragen ter bescherming van de maritieme fauna opspoort en documenteert. Zij verzet zich tegen de aanvraag van Makah.
- Greenpeace zijn leefmilieuactivisten en tegenstanders van de walvisvangst.
- CREST treedt op als bemiddelaar tussen de groepen. De besprekingen omvatten vier vragen:
- Moet de walvisvangst toegelaten worden?
- Kan er een uitzondering gemaakt worden voor walvisvangst als deel van een culturele traditie?
- Indien walvisvangst mag gebeuren, op welk niveau mag dit?
- Welke soorten beheerstechnieken zijn er nodig?
- Vraag twee vrijwilligers om CREST te vertegenwoordigen en verdeel de anderen in vier kleine groepen van gelijke grootte. Verdeel de rolfiches. De groepen hebben 30 minuten om de informatie te bespreken en hun standpunten omtrent de aanvraag van Makah voor te bereiden.
- Wanneer de groepen klaar zijn, breng hen dan samen in een plenaire vergadering. Vraag het paar dat CREST vertegenwoordigt de gesimuleerde vergadering te leiden die ongeveer 60 minuten mag duren. Het doel van de vergadering is informatie uit te wisselen, de problemen te bespreken en tot een overeenkomst te komen betreffende de vier vragen.
- CREST opent de vergadering met een korte uiteenzetting over de mensenrechten en over het leefmilieu als kader voor de discussie. De Makahstam volgt en zet zijn standpunt uiteen. Dan begint de discussie.
- Ga bij het einde van de discussie over tot de nabespreking en evaluatie.
Vraag de groepen na te denken over het verloop van de discussie. Vraag hen of het mogelijk was een consensus te bereiken.
- Was het moeilijk de verschillende rollen aan te nemen?
- Wat was het interessantste dat de deelnemers hebben geleerd?
- Welke waren de beste argumenten? Een beroep op emoties of rationele, logische argumenten?
- Hoe moeilijk was het de keerzijde van het argument te zien? Hoe moeilijk was het dit te aanvaarden?
- Hoe moeilijk is het om in de werkelijkheid de culturele praktijken van anderen te aanvaarden die men brutaal, onbegrijpelijk of onethisch vindt.
- Wanneer wordt de botsing van culturen discriminatie?
- Hoe moeilijk is het open te staan voor culturele verschillen?
- Leidt globalisering onvermijdelijk tot een verlies van de cultuur? Is een gewijzigde cultuur een verloren cultuur?
- Moeten wij culturele veranderingen aanzien als een positief proces in een veranderende wereld?
- Conflicten tussen gewettigde rechtseisen worden gewoonlijk beslecht in de gerechtshoven. Is dit een billijke wijze om rechtsproblemen op te lossen?
- Wat zou voorrang moeten krijgen, de vraag vanwege de mensen naar voedsel en bestaan of de bescherming van het leefmilieu en het behoud van de diersoorten?
Beëindig de sessie met een nieuwe ronde van zitten en opstaan om na te gaan of de deelnemers hun houding in verband met de walvisvangst hebben gewijzigd. Herhaal dezelfde vragen als gesteld in deel 1.
De complexiteit van de problemen die in deze activiteit besproken worden, maakt dat deze best geschikt is voor een rijpere groep met een goede discussievaardigheid. Er is heel wat informatie te verwerken en de teksten van de rolfiches veronderstellen een zeker niveau van kennis van mensenrechten en leefmilieuterminologie. Je kan de activiteit spreiden over twee sessies en de groepen tijd geven om de rolfiches te lezen en na te denken over de onderwerpen.
Een belangrijk doel van deze activiteit is jonge mensen te plaatsen tegenover de beperkingen van hun eigen cultureel gezichtsveld en hen in staat te stellen hun houding te herzien in verband met een duurzaam gebruik van de fauna. Walvisvangst is voor velen een zeer emotioneel onderwerp waarover zij dikwijls een zeer uitgesproken mening hebben. Dat maakt het een boeiend - maar ook een moeilijk - onderwerp om te behandelen. Een tweede doel bestaat in het ontwikkelen van de vaardigheden om een consensus uit te werken. Daarom werd de activiteit opgevat als een vergadering gemodereerd door een ingebeelde vereniging, CREST.
Vooraleer de activiteit aan te vatten kan je verwijzen naar de informatie omtrent consensusopbouw op (opm: dit staat niet online).
Het kan nuttig zijn na te gaan of de deelnemers volledig de betekenis verstaan van sommige termen en concepten vervat in de rolfiches. Zoals:
Inheemse bevolking
Er bestaan geen vaste en snel vast te stellen criteria die ons toelaten ondubbelzinnig 'inheemse volken' te omschrijven. Over het algemeen wordt gezegd dat zij de afstammelingen zijn van de volkeren die oorspronkelijk het land bewoonden voordat kolonisten toekwamen en de staatsgrenzen trokken. Zij zijn altijd marginaal in hun land en vertonen vaak een stamkarakter.
Het voorzorgsprincipe
Het voorzorgsprincipe stelt dat wanneer een activiteit gevaren doet ontstaan voor schade aan de gezondheid van mensen of leefmilieu, voorzorgsmaatregelen moeten genomen worden zelfs als sommige oorzaak - gevolg verbanden wetenschappelijk niet volledig vaststaan. Het betekent dat men ook wanneer men niet zeker is, actie onderneemt. De bewijslast wordt gelegd bij diegenen die het risico veroorzaken. Voor potentieel gevaarlijke activiteiten moeten alternatieven gezocht worden. De beslissingsmodellen die men hanteert, vereisen participatie. Het onderzoeken van alternatieven voor de mogelijks gevaarlijke activiteiten; en participerende beslissingsmodellen.
Duurzaamheid
In 1989 omschreef de VN Wereldcommissie voor Leefmilieu en Ontwikkeling (WCED), in het Brundtland rapport duurzame ontwikkeling als ontwikkeling die voldoet aan de actuele behoeften zonder de mogelijkheden in gevaar te brengen voor de toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te kunnen voorzien.
Duurzaam gebruik is een term die alleen kan gebruikt worden voor hernieuwbare hulpbronnen: het betekent de natuurlijke rijkdommen aanspreken volgens het ritme van hun vernieuwing. Er bestaat een wereldwijd aanvaard principe van duurzaam gebruik van de natuurlijke rijkdommen van de wereld, gebaseerd op wetenschappelijke zekerheden en op objectieve gegevens.
Als de groep te klein is, kan je werken met twee groepen, de Makah en de Hoge Noorden Alliantie enerzijds en Greenpeace en Sea Shepherd anderzijds.
Een alternatieve aanpak van deze activiteit is een panelgesprek. Laat iemand elk van de vier groepen voorstellen: de Makah, Hoge Noorden Alliantie, Sea Shepherd en Greenpeace. Laat hen hun standpunten voorstellen en ga dan over tot vragen vanuit het publiek. Laat op het einde stemmen over elk van de vier vragen. Op deze wijze laat je de deelnemers nadenken over mensenrechten, en over cultuur - en leefmilieuaspecten van het probleem. Bij deze methode ontbreekt wel de component consensusopbouw.
| Suggesties voor follow-up |
Globalisering was één van de problemen in deze activiteit besproken. Als de groep belang stelt in andere aspecten van globalisering, kunnen zij de activiteit Globalisering: een woordenlijst aanpakken.
Help de inheemse bevolkingen door hun producten te kopen. Veel handwerk, te koop in wereldwinkels, is door inheemse bevolkingen gemaakt. Ga en kijk een volgende keer bij uw boodschappen uit naar zon een cadeautje voor iemand.
|