"Een kind zonder moed is als een hemel zonder sterren”

1. Begin met een kort overzicht van het kinderrechtenverdrag. Vraag aan de deelnemers wat ze erover weten. Overloop samen met hen de artikels op je muurkrant.
   
2. Vraag de deelnemers zich op te splitsen in groepjes van drie of vier. Geef aan elke groep een envelop met de kaartjes met stellingen.
   
3. Leg de groepsleden uit hoe ze de slagzinnen in diamantvorm moeten ordenen. Elke groep moet de negen stellingen bespreken en de groepsleden moeten de relevantie ervan nagaan voor hun eigen leven. Vervolgens moeten ze geschikt worden in orde van belangrijkheid, volgens een diamantpatroon. Eerst worden de twee belangrijkste stellingen op de tafel gelegd. Daaronder komen de twee volgende stellingen. Vervolgens worden de drie volgende stellingen van gemiddelde belangrijkheid neergelegd. De vierde rij moet opnieuw twee kaartjes tellen en de vijfde rij slechts één kaartje met de minst relevante uitspraak. Op die manier zullen de kaartjes in de vorm van een diamant liggen.
   
4. Elke groep krijgt 25 minuten om te overleggen en te beslissen over de rangorde van de kaartjes.
   
5. Wanneer iedere groep klaar is, mag iedereen vrij rondlopen om te zien hoede andere groepen de rangorde van de kaartjes hebben bepaald. Roep vervolgens iedereen samen voor de nabespreking.
   

Laat iedere groep om de beurt de resultaten van hun bespreking naar voor brengen. Ga vervolgens na of de deelnemers de activiteit leuk vonden en wat ze eruit hebben geleerd.

• Vergelijk de resultaten van het overleg binnen de verschillende groepen. Wat zijn de overeenkomsten, wat de verschillen ?
  
• Waarom hebben verschillende mensen verschillende prioriteiten ?
  
• Wilden sommige groepen nadat ze andere groepen gehoord hadden hun rangorde van de kaartjes aanpassen? Welke argumenten waren het meest doorslaggevend ?
  
• Welke rechten worden in jouw gemeenschap niet volledig gerespecteerd? Waarom niet ?
  
• Zijn er rechten die volgens jou in het verdrag ontbreken?
  
• Hebben kinderen hun eigen verdrag nodig. Waarom ?
  
• Indien kinderen hun eigen verdrag hebben moet er dan ook een verdrag komen voor jongeren tussen 18 en 30 jaar ?
  
• Welke specifieke rechten zou dit laatste verdrag dan moeten bevatten ?
  
• Het is goed dat kinderen door het verdrag rechten krijgen, maar hoe kunnen ze deze rechten in de realiteit opeisen ?
  
• Hoe eisen mensen in het algemeen hun rechten op?
  
• Indien deelname aan het democratisch proces één manier is om rechten op te eisen, hoe kunnen de deelnemers daar dan nu mee beginnen, thuis, op hun school, of in hun jeugdgroep?
  
• Bij wie, in uw samenleving, kunnen kinderen naartoe indien zij weet hebben van ernstige schendingen van hun rechten?
  

Meer informatie over het gebruik van het diamantpatroon vind je in Hoofdstuk 1 "Hoe Kompas gebruiken" (opm: staat nog niet online). Leg er bij de groepen de nadruk op dat er geen juiste of foute manier bestaat bij het ordenen van de kaartjes. Het is de bedoeling dat de deelnemers inzien dat verschillende individuen verschillende ervaringen hebben en daardoor andere prioriteiten stellen en dat deze gerespecteerd moeten worden.
Toch moet er geprobeerd worden in de kleine groepen tot een consensus te komen in verband met de orde van belangrijkheid van de kaartjes. In het echte leven moeten uiteindelijk ook prioriteiten worden gesteld en moeten beslissingen worden genomen in het belang van iedereen!

In plaats van negen artikels te geven om te ordenen, kan je er acht voorzien en één kaartje leeg laten dat de deelnemers zelf mogen invullen.
Doe de kaartjes met de uitspraken in een hoed. Laat de deelnemers er één voor één een kaartje uitnemen en er gedurende één minuut over praten. Zie activiteit Laat ieders stem gehoord worden voor informatie over deze methode.
Vraag de kleine groepjes een kortverhaal te schrijven of een kort rollenspel op te voeren over een incident dat verband houdt met één van de artikels van het kinderrechtenverdrag. De verhaaltjes of rollenspellen kunnen ook gebaseerd worden op mediagebeurtenissen, scènes uit een toneelstuk, boek of tijdschrift. Men kan de rollenspellen opbouwen door bijvoorbeeld te beginnen met een incident en vervolgens oplossingen te improviseren of manieren te bedenken om het incident of de inbreuk in de toekomst te vermijden .

Nodig iemand uit die vertrouwd is met het kinderrechtenverdrag, een advocaat bij het Openbaar Ministerie, de verantwoordelijke voor een Kindertelefoon, een kinderpsycholoog of iemand van een ombudsdienst om met de groep te praten. Hou voor het gesprek met de groep ee, brainstorm over de soorten schendingen van kinderrechten, zoals kindermisbruik, seksuele uitbuiting, verwaarlozing en pesten. Probeer van de spreker te weten te komen wie in de gemeenschap een plicht tot bescherming en een verantwoordelijkheid heeft, zoals bijvoorbeeld ouders, politie, maatschappelijk werkers, hulplijnen, e.a.
Win ook advies in over hoe actie te ondernemen bij het vaststellen van overtredingen, in het bijzonder in ernstige gevallen, bijvoorbeeld een buurman/vrouw die kinderen mishandelt.
Dergelijke voorvallen moeten met de nodige zorg en omzichtigheid worden aangepakt.
Kinderen en jongeren voelen zich vaak gediscrimineerd. Indien de groep dit thema verder wil uitwerken, doe dan misschien de activiteit Allemaal gelijk, allemaal anders.

Bekijk het beleid en de historiek van de school en evalueer hoe goed ze haar plichten en verantwoordelijkheid nakomt zoals beschreven in het kinderrechtenverdrag. Biedt zij bijvoorbeeld opvoeding en onderwijs dat gericht is op de ontwikkeling van de persoonlijkheid van het kind, zijn mogelijkheden en talenten, of wordt er teveel nadruk gelegd op het assimileren van leerstof voor de examens? Hebben leerlingen het recht hun visie op alle dingen die hen aanbelangen mee te delen? Wordt de mening van de leerlingen in het algemeen belangrijk genoeg geacht? Is er met andere woorden een leerlingenraad en is deze efficiënt?
Wordt bij het uitoefenen van de discipline op school rekening gehouden met de waardigheid van het kind? Hoe gaat de school om met uitingen van racisme en pesterijen? Bespreek wat vatbaar is voor verbetering en welke maatregelen genomen moeten worden om deze tot stand te brengen.
Kijk naar het voorbeeld in “Actie ondernemen” (opm: staat nog niet online) en plan een project. Wees voorzichtig de zaken niet te overhaasten of dingen te doen die de leerkrachten nodeloos van hun stuk brengen, zeker indien deze laatsten gevoelig zijn voor machtsspelletjes!