Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Inhoudstafel | Volgende | Overzicht activiteiten

KOMPAS: Laat ieders stem gehoord worden

"Opvoeden is geloven in verandering"
Paulo Freire


Thema's

onderwijs, burgerschap, kinderen

Belangrijke datum

5 oktober

Wereld leerkrachtendag

Complexiteit niveau 3
Groepsgrootte

8-50

Duur 115 minuten
Overzicht Dit is een discussieoefening in kleine groepjes en plenair, rond de onderwerpen:
  • wat onderwijs is en hoe het al dan niet tegemoet komt aan de noden van de mensen;
  • deelname in het besluitvormingsproces.
  • Welke rechten?
  • het recht op onderwijs
  • vrijheid van mening en meningsuiting
  • het recht om deel te nemen aan de regering van zijn land
  • Doelstellingen
  • Nadenken over het onderwijssysteem en hoe het tegemoet komt aan de noden van de mensen.
  • De vaardigheid tot samenwerking en deelname aan een democratische besluitvorming op school- en jeugdgroepniveau ontwikkelen.
  • Rechtvaardigheid en inclusiviteit bevorderen.
  • Materiaal
  • 4 grote bladen papier of flipchartpapier
  • extra papier, indien de deelnemers notities wensen te maken

  • Instructies

    Deze activiteit bestaat uit twee delen: deel 1 (35 minuten) bestaat uit een discussie over welk soort onderwijs mensen willen, en deel 2 (60 minuten) bestaat uit een discussie over de ontwikkeling van een democratisch systeem om te verzekeren dat de mensen inspraak hebben in het onderwijs dat zij krijgen.

    Deel 1. Welk soort onderwijs willen wij? (35 minuten)

    1. Begin met een korte algemene discussie over wat de mensen begrijpen onder de term ‘onderwijs’. Het moet hen duidelijk zijn dat onderwijs krijgen een recht is.
    2. Hou nu een brainstormoefening over alle positieve en negatieve kanten van onderwijs en noteer de sleutelwoorden op een flipchart.
    3. Vraag om paren te vormen. Geef hen 15 minuten om de waarde van het recht op onderwijs te beoordelen in het kader van wie beslist over wat moet geleerd worden.
    4. Kom terug samen en vraag de deelnemers om verslag te geven.

    Deel 2. Democratische systemen ontwikkelen om te verzekeren dat de mensen inspraak hebben in het onderwijs dat zij krijgen (60 minuten).

    1. Vraag de mensen opnieuw paren te vormen en na te gaan hoe beslissingen worden genomen in hun school of jeugdgroep. Bijvoorbeeld, wie beslist wat wordt onderwezen of welke activiteiten zullen worden georganiseerd? Hoe wordt de school, het college of de club bestuurd? Hoe worden budgettaire beslissingen en beslissingen over uitgaven genomen? Hoe worden beleidslijnen ontwikkeld en goedgekeurd? Hoeveel inspraak hebben jonge mensen?
    2. Vraag de koppels vervolgens groepjes van vier te vormen. Zeg hen eraan te denken dat zij recht hebben op onderwijs en ook dat zij recht hebben om betrokken te worden in het besluitvormingsproces in materies die hen betreffen.
    3. Vraag elke groep om de positieve en negatieve aspecten te overwegen van een democratisch verkozen orgaan dat op lokaal niveau de beslissingen neemt over hun onderwijs. Dergelijk orgaan kan een studentenraad zijn in een school of college of het bestuur in een jeugdclub of jeugdorganisatie.
    4. Vraag de groepen vervolgens te overwegen wat de beste vorm van adviesraad of bestuur zou zijn om tegemoet te komen aan hun behoefte om er inspraak in te hebben.
    5. De volgende fase hangt af van de omstandigheden. Als er geen adviesraad of bestuur is in hun school of jeugdgroep, dan laat je de groepen werken naar een beslissing omtrent wat voor adviesraad of bestuur zij graag zouden hebben en hoe ze eraan moeten beginnen om er één op te richten. Als hun groep al een adviesraad of bestuur heeft, dan laat je hen bespreken hoe deze werkt en laat je hen plannen maken om de werking ervan te verbeteren. Leg uit hoe ze een SWOT-analyse moeten uitvoeren en zeg de groepen dat ze dertig minuten hebben om een actieplan te ontwikkelen en op een groot stuk papier of flipchartpapier te noteren.
    6. Kom terug samen en vraag de groepen verslag uit te brengen over hun conclusies.
    Nabespreking & evaluatie

    Veel zal reeds gezegd zijn tijdens de verscheidene fases van de voorgaande bespreking. Neem niettemin de tijd om de activiteit in zijn geheel eens opnieuw te bekijken, om na te denken over de algemene leerpunten en om te plannen wat je nu kan doen.

    • Vonden de mensen de activiteit leuk? Was de activiteit nuttig? Waarom? Waarom niet?
    • Waarom zijn de bestaande besluitvormingsstructuren zoals ze zijn? Wat zijn de historische precedenten? Vervulden de structuren in het verleden hun functie? Waarom zijn zij nu niet meer geschikt?
    • Waarom moeten besluitvormingsstructuren en –procedures regelmatig worden herzien?
    • Hoe steken de verschillende actieplannen af tegenover elkaar, wanneer men ze met elkaar vergelijkt?
    • Wat kostten ze wat betreft tijd, moeite en geld?
    • Hoe realistisch waren ze? (Opmerking: het is goed grote toekomstdromen te hebben, maar je moet je doel stap voor stap proberen te bereiken!)
    Tips voor begeleiders

    Afhankelijk van de groep, zal je moeten uitmaken wat de beste manier is om de mensenrechtelijke aspecten van de activiteit aan te kondigen, zijnde het recht op onderwijs en het recht op participatie aan de besluitvorming. Je kan dit doen door de mensen te vragen hun bestaande kennis met de rest van de groep te delen of door zelf input te geven.
    De SWOT-analyse wordt beschreven en uitgelegd in Hoofdstuk 3, ‘Actie ondernemen’ (opm: dit staat nog niet online).

    Suggesties voor follow-up

    Laat de groep verder werken rond de ideeën die resulteerden uit deze activiteit en streef, met inachtname van de tips uit het hoofdstuk 'Actie ondernemen' (opm: staat nog niet online), naar een grotere inspraak in de besluitvorming in hun school of jeugdgroep.
    Indien de groepsleden graag nadachten over het soort onderwijs dat zij zouden willen, zouden ze het misschien leuk vinden om het bordspel Een verhaal over twee steden te spelen. Dit spel doet vragen rijzen over de soort stad waarin mensen graag zouden wonen.

    Ideeën voor actie

    De deelnemers kunnen misschien contact opnemen met andere studentenraden in hun buurt of op nationaal of internationaal vlak om informatie uit te wisselen.

    Verdere informatie

    Waarom een studentenraad?

    Een studentenraad dient om de studenten inspraak te verlenen in schoolkwesties die hen rechtstreeks raken. Er zijn veel goede redenen om een studentenraad op te richten en te verzekeren dat ze effectief werkt.

    Voordelen voor de leerlingen
    Deelname aan de schoolraad bevordert de educatieve en persoonlijke ontwikkeling van de leerlingen omdat:

    • een schoolraad de kennis over burgerschap, politieke efficiëntie en het aannemen van een democratische houding bevordert
    • een schoolraad sociale vaardigheden en persoonlijke waarden bevordert
    • studenten in staat gesteld worden om autoriteit in vraag te stellen
    • studenten beslissingen leren nemen op een eerlijke en verantwoordelijke manier
    • studenten leren wat het leven allemaal inhoudt, bijvoorbeeld, hoe werken met een beperkt budget of met overheden die hen geen gehoor geven.

    Pragmatische voordelen

    • democratische leiderschapsstijlen werken beter dan autocratische omdat ze uiteindelijk effectiever zijn daar ze leerlingen aanmoedigen om verantwoordelijk te zijn
    • raden moedigen samenwerking aan, maken energie bruikbaar en verminderen vervreemding
    • raden kunnen de sfeer op school verbeteren: de leerlingen stellen meer vertrouwen in de leraren, de regels blijken meer op billijkheid te zijn gebaseerd
    • wat ook de beperkingen zijn wegens externe sociale en politieke druk, een studentenraad demonstreert op een praktische manier de goede trouw van het personeel en de toewijding aan bepaalde waarden.


    Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Inhoudstafel | Volgende | Overzicht activiteiten