In oorlogstijd is brood meer waard dan bommen

1. Leg uit dat de deelnemers in kleine groepen zullen werken, waarbij elke groep een verschillend gezin vertegenwoordigt. Elk gezin dient een begroting op te maken voor zijn uitgaven van de komende maand.
   
2. Verdeel de deelnemers in kleine groepen (liefst niet méér dan 5 deelnemers per groep). Elke groep dient te bestaan uit een vader, een moeder en kind(eren). Vraag de deelnemers of zij hun rol aanvaarden en dan een naam voor het gezin willen kiezen.
   
3. Geef aan elke groep een omslag met de itemkaarten en een groot blad papier.
   
4. Leg uit dat de itemkaarten de posten bevatten die moeten besproken worden voor de begroting van volgende maand.
   Alleen deze posten kunnen in aanmerking worden genomen. Hun kost is vermeld op de kaart en kan niet gewijzigd worden.
   
5. Het budget bedraagt 10.000 (tienduizend). Hierdoor moet elk gezin een keuze maken van wat binnen en wat buiten de begroting valt.
   
6. Leg uit dat de begroting bij voorkeur in democratisch overleg opgesteld wordt en dat de gekozen itemkaarten vastgehecht moeten worden aan het grote blad papier om zo een muurkrant te maken.
   
7. Groepen krijgen 20 minuten om hun beslissingen te nemen en de muurkranten te maken.
   
8. Geef iedereen 10 minuten om even rond te kijken naar de verschillende begrotingen en te oordelen welke gezinsbegroting het meest en welke het minst geschikt is.
   
9. Kom samen in plenaire zitting en start de nabespreking.
   

Vraag iedere groep beurtelings zijn commentaar op de activiteit. Stel dan volgende vragen voor verdere bespreking:

• Hoe hebben de gezinnen de begroting vastgesteld? Gebeurde dit op democratische wijze?
  
• Welke criteria hebben zij daartoe gebruikt?
  
• Hoe hebben zij een evenwicht gevonden tussen de ‘behoeften’ voor voedsel, huisvesting en kleding, de behoeften tot veiligheid en hun ‘verlangens’ voor ontspanning? Welke sociale en economische factoren waren belangrijk?
  
• Hoe voelden zij zich wanneer een post, die zij belangrijk vonden, door de overige gezinsleden werd weggestemd en niet in de gezinsbegroting werd opgenomen?
  
• Welke waren de meest en welke de minst geschikte begrotingen? Waarom?
  
• Zijn er gelijkenissen tussen de gezinsbegrotingen en deze van regeringen van één of ander land? Kunnen deze worden vergeleken?
  
• Welke lijsten lijken het meest op regeringsbegrotingen?
  
• Welke zouden idealiter lijken op regeringsbegrotingen?
  

Toon nu aan de groep het schema:’Militaire uitgaven over de wereld en hun alternatieven’

• Wat denken de deelnemers over de huidige totale overheidsbegroting voor militaire uitrusting, bewapening en andere militair gebonden uitgaven?
  
• Waarom geven landen over de hele wereld zoveel uit aan bewapening?
  
• Werden deze uitgaven verantwoord? Werd de wereld veiliger of vrediger?
  
• Wat zijn de gevolgen van dit soort van besteding voor de sociale en economische rechten van de bevolking? En voor het milieu?
  
• Wat kunnen wij aan deze toestand verhelpen? Heeft iemand reeds gehoord van “militaire reconversie” of van het ‘demilitariseringfonds”?
• Indien niet, waarom denk je dat er hierover in het nieuws zo weinig gesproken wordt?
  

Het traditionele gezin verschilt van land tot land. Laat de deelnemers daarom toe om grootouders of andere verwanten in het gezin op te nemen.
Het opzet om één ‘speciaal gezinshoofd’ te hebben is dubbel; in de eerste plaats om een discussie op gang brengen, dit in het bijzonder in landen met een zeer sterke democratische traditie en in de tweede plaats om ervoor te zorgen dat er een waaier van begrotingen ontstaat die kunnen besproken worden. Je dient erop te letten dat de andere ‘gezinsleden’ in het groepsrollenspel kunnen aangeslagen geraken en zelfs kwaad bij de houding van deze ouder. Zij kunnen eveneens in de war gebracht worden omdat zij niet weten dat het om een gespeelde rol gaat. Je moet aandacht geven aan de ‘problemen’ die kunnen ontstaan binnen deze groep, waardoor je misschien zal moeten tussenkomen. Tracht ervoor te zorgen dat de groep de activiteit verder zet zonder te ontdekken dat die persoon een opgelegde rol speelt. Maar als je vooraf denkt dat deze rol teveel moeilijkheden zal veroorzaken, of niet bruikbaar is, laat ze voor deze activiteit dan weg.
Voel je vrij de lijst van posten aan te passen als dit beter aansluit bij de werkelijkheid van de gezinnen in uw omgeving, regio of land. Maar neem zeker een aantal ‘veiligheidsposten’ en enkele echte luxeposten op, zodat de deelnemers steeds een keuze dienen te maken tussen wat als behoeften en wat niet als behoeften moet beschouwd worden.

Als alternatief voor het gebruik van kaarten kun je eenvoudig de pagina als een lijst gebruiken en de gezinnen/groepen vragen hun keuze daarop aan te duiden.
In dit geval vraag je de gezinnen/groepen hun begrotingen nadien op een groot blad papier neer te schrijven en voor iedereen ten toon op te hangen.

De groep zou een onderzoek kunnen doen naar positieve veranderingen, bijvoorbeeld naar het voorstel van een demilitarisatiefonds of naar de toestand in landen die niet over een leger of oorlogswapens beschikken (zoals Costa Rica).
Als je dieper wenst in te gaan op de gevolgen van de oorlog, meer bepaald voor de vluchtelingen, kan je wellicht de activiteit Mag ik binnen? op touw zetten.

Waarom geen bespreking aanmoedigen omtrent het vraagstuk van de demilitarisering? Hoe meer personen bewust zijn van het probleem, hoe meer er zullen zijn die druk op de regeringen kunnen uitoefenen om veranderingen tot stand te brengen. Tracht te weten te komen welk deel van je staatsbegroting naar het militaire en welk deel naar de sociale behoeften gaat. De groep zou naar volksvertegenwoordigers kunnen schrijven om veranderingen te vragen.
Er bestaan ook talrijke mogelijkheden om zich aan te sluiten bij de vele demilitariseringscampagnes die wereldwijd op touw gezet worden, zoals de Youth and Student Campaign for Nuclear Disarmament (Jongeren - en Studentencampagne voor Nucleaire Ontwapening) en Pax Christi International. Of begin je eigen campagne met ondersteuning of materiaal van deze organisaties.