Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Inhoudstafel | Volgende | Overzicht activiteiten

KOMPAS: Als morgen komt

“Als je anderen beoordeelt zoals dit systeem jou beoordeeld heeft,
dan zal je geen haar beter zijn dan diegenen die jou ter dood hebben veroordeeld”
Dwight Adanandus


Thema's

menselijke veiligheid, media, vrede en geweld

Belangrijke datum

26 juni

Internationale dag ter ondersteuning
van slachtoffers
van marteling

Complexiteit niveau 3
Groepsgrootte

om het even

Duur 60 minuten
Overzicht Deze activiteit gebruikt informatiebladen om ideeën uit te werken rond:
  • de rechten van criminelen;
  • de doodstraf;
  • de bescherming van de samenleving tegen criminelen.
  • Welke rechten?
  • het recht op leven
  • het recht niet te worden onderworpen aan gruwelijke, inhumane of vernederende behandeling
  • Doelstellingen
  • Onze vooronderstellingen over criminelen ontdekken en nadenken over de gevolgen van de doodstraf.
  • Ons bewust worden van onze eigen luistervaardigheid en van de manier waarop we “interpreteren” wat we horen.
  • Een gevoel voor menselijke waardigheid en rechtvaardigheid bevorderen.
  • Materiaal
  • kopieën van het deelnemersblad Als morgen komt. 1 per deelnemer
  • een blad papier en een balpen voor elke deelnemer.

  • Instructies

    Stap 1

    1. Lees deel 1 van “Als morgen komt” luidop voor. Als je gedaan hebt, geef je de deelnemers vijf minuten de tijd om zich de belangrijkste punten te herinneren en deze in hun eigen woorden neer te schrijven. Vraag hen dan om van blad te wisselen met hun buur, om elkaars blad te lezen en hierop te reageren.
    2. Vraag enkele vrijwilligers om hun versie voor te lezen. Bespreek dan de verschillen tussen de verschillende versies: herinnerden sommige mensen zich meer details dan anderen? Waren er mensen die details uitvonden die niet in het oorspronkelijke verhaal voorkomen?
    3. Vraag de deelnemers om hun reactie op het verhaal: wie denken ze dat de verteller is? Wat is er gebeurd?

    Stap 2

    1. Lees het krantenartikel en het tweede deel van Dwight’s verhaal voor.
    2. Geef de deelnemers de tijd om per twee 10 tot 15 minuten te discussiëren over de nieuwe informatie. Geef hun de kopieën van “Als morgen komt” zodat ze kunnen verwijzen naar de tekst zelf.
    3. Vraag hen na te denken over de volgende vragen:
      • Is hun mening over Dwight en Nanon veranderd toen ze hoorden dat ze beiden op 'death row’ zitten? Waarom? In welke zin?
      • Wat denken ze dat Dwight bedoelde toen hij zei: “Als je anderen beoordeelt zoals dit systeem jou beoordeeld heeft, dan zal je geen haar beter zijn dan diegenen die jou ter dood hebben veroordeeld”? Ben je het met hem eens?
    4. Open daarna het debat, zorg dat je feedback krijgt van de verschillende discussieparen.
    Nabespreking & evaluatie

    Deze activiteit kan gebruikt worden om een aantal interessante thema’s aan te snijden, die dan verder uitgewerkt kunnen worden in andere activiteiten of discussies. Nochtans raden we aan om tijdens de nabespreking de discussie beperkt te houden tot de onderwerpen waar de deelnemers tijdens de activiteit zelf aan hebben moeten denken, eerder dan de discussie meteen wijd open te gooien en alle verwante thema’s aan bod te laten komen (zie tips voor de begeleiders).

    • Heeft deze activiteit je iets geleerd over jezelf? Heeft het je van mening doen veranderen?
    • Wat was de bedoeling van de activiteit denk je? Is dit gelukt? Indien niet, waarom niet?
    • Wat heeft deze activiteit je bijgebracht over het recht op leven? Kwamen er in de discussie andere punten aan bod die met rechten te maken hebben?

    Noteer deze thema’s op een groot blad papier, om het in de toekomst te kunnen gebruiken.

    Tips voor begeleiders

    In het eerste deel van de discussie (na het voorlezen van deel 1) is het belangrijk dat je geen aanwijzigen geeft over de situatie waarin de twee mannen zich bevinden. Probeer de algemene indruk op te tekenen die de deelnemers van hun personages hebben, zonder te laten uitschijnen dat je hier een bepaalde bedoeling mee hebt. De bedoeling is dat de deelnemers hun ‘menselijkheid’ bekijken, zonder op de hoogte te zijn van hun context of voorgeschiedenis.
    De bedoeling van het uitwisselen van de bladen in deel 1, is om de deelnemers te leren hoe verschillende personen dezelfde informatie anders kunnen interpreteren en onthouden. Het is belangrijk te benadrukken dat dit geen ‘test’ is, zodat ze niet verlegen zijn om hun versie te vertellen. Ze moeten beseffen dat het er eerder om te doen is verschillende standpunten naar voor te brengen. Probeer vooral reacties te vragen van deelnemers wiens opvatting grondig verschilde van die van hun gesprekspartner. Probeer te weten te komen waarom. Waarom bijvoorbeeld herinnerden sommigen zich bepaalde informatie die door anderen werd vergeten.
    Deze activiteit zal waarschijnlijk te veel thema’s aansnijden om in 1 sessie te behandelen, dus moet je proberen de discussie in de hand te houden, eerder dan de deelnemers te laten afdwalen naar een discussie over bijvoorbeeld de doodstraf zelf. Probeer de discussie te beperken tot de volgende twee thema’s:

    1. De mate waarin wij, de staat, iedereen, de neiging hebben om mensen te beoordelen op basis van iets wat ze (volgens ons) hebben gedaan. Dat is waarschijnlijk waar Dwight aan denkt wanneer hij het heeft over het niet beoordelen van anderen zoals de staat hem (en Nanon) heeft be(ver)oordeeld. De Staat heeft hen als menselijke wezens opgegeven, op basis van iets dat ooit hebben gedaan.
    2. Zelfs zogenaamde ‘harde criminelen’ behouden hun menselijke eigenschappen – niet alleen de “zorgzaamheid en medelijden” waar Dwight het over heeft, maar ook de “frustratie en depressiviteit” die Nanon beschrijft als het resultaat van hun opsluiting.

    Wanneer het recht op leven ter sprake komt, stuur dan de discussie in de richting van de vraag of deze twee mannen hun ‘recht op leven’ nog wel bezitten, en indien niet, wat ertoe kan leiden dat je zo’n recht verliest. Heeft iedereen het recht om dit recht af te nemen van andere burgers, zelfs als deze een misdaad hebben begaan?

    Suggesties voor follow-up

    Ga dieper in op de thema’s die op het eind van deze activiteit aan bod komen. Organiseer een formeel debat of gebruik de methode van De werking van de democratie. Thema’s zijn onder andere:

    • Het doel van ‘straffen’: wat is de bedoeling van het opsluiten en/of terechtstellen van criminelen? Gaat het er vooral om de maatschappij te beschermen en hun gedrag te veranderen? Of gaat het om wraak of vergelding?
    • De doodstraf: wat zijn de argumenten voor en tegen de doodstraf?
    • De veiligheid van de natie versus de veiligheid van het individu: zijn er grenzen aan de manier waarop een staat haar ergste criminelen of terroristen mag behandelen? Bijvoorbeeld: kan de ‘veiligheid van het land’ een reden zijn om te martelen?

    Bekijk de website van Nanon.
    Liedjes zijn altijd een belangrijk instrument geweest in de strijd om rechten.

    Ideeën voor actie

    Bezoek de website van de Canadian Coaltion Against the Death Penalty (CCADP) en lees meer verhalen van gevangenen. Schrijf naar iemand op ‘Death row’ (de CCADP website bevat informatie over hoe je een pennenvriend kan worden, maar je kan ook de plaatselijke afdeling van Amnesty International contacteren).

    Bijlagen

    Als morgen komt


    Noot: de volledige tekst van ‘Als morgen komt’ staat op de website van CCADP.

    Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Inhoudstafel | Volgende | Overzicht activiteiten