Kindsoldaten in Colombia

Gewapende conflicten in het Latijns-Amerikaanse Colombia duren nu al meer dan 100 jaar. Vandaag lijdt de bevolking van Colombia onder één van de ergste en meest langdurige conflictsituaties in de wereld. Conflicten worden er uitgevochten tussen regeringslegers, paramilitaire troepen, drugshandelaars en guerrillabewegingen. De redenen van de conflicten hebben meestal te maken met controle over land, cocaplantages en grondstoffen zoals olie. Kindsoldaten in Colombia komen zowel in het regeringsleger als in de paramilitaire troepen en de guerrillabewegingen voor. De schattingen over het aantal kindsoldaten in Colombia lopen ver uiteen. Sommigen beweren dat het er in totaal zo’n 16.000 zijn.

“Op de rechtbank werd het meisje beschuldigd van spionage. Ik moest haar wegleiden en haar doodschieten. Eerst twijfelde ik maar uiteindelijk heb ik het toch gedaan. Voor de guerrilla’s was dit een bewijs van mijn trouw aan hen, voor mij bewees het niks.”

(Gloria was kindsoldaat in een guerrillabeweging toen ze 11 jaar was)

“Ik nam deel aan twee aanslagen: één op het politiebureau, een andere op een legerbasis. Ik kan me alleen de gewonden herinneren, sommigen waren mijn vrienden... Bij één van hen ontplofte er een granaat op zijn borst, er zaten stukken van de granaat in heel zijn lichaam. Het ergste van al was dat hij niet stierf.”
(Adriane, 17 jaar, was van haar 11 tot haar 16 jaar lid van een guerrillabeweging)

De guerrilla’s noemen hun kindsoldaten ‘bijtjes’ (‘abejitas’), omdat ze kunnen steken voordat de vijand in de gaten heeft dat er aangevallen wordt. De paramilitairen noemen de kinderen dan weer ‘belletjes’ (‘campanitas’) omdat ze als waarschuwing of alarm kunnen dienen als ze in een val terechtkomen of geconfronteerd worden met de vijand. Door deze waarschuwing kunnen de volwassenen zich nog snel uit de voeten maken als dat nodig is. In de steden worden kinderen door militaire troepen ‘karretjes’ genoemd omdat ze onopvallend drugs of wapens kunnen vervoeren.

Op het platteland worden ouders vaak met geweld gedwongen hun kinderen af te geven aan guerrillatroepen. In vele gevallen is het een vorm van belastingen betalen. Ook zijn er gevallen van zogenaamde vrijwillige rekrutering wegens gebrek aan onderwijs en werk. Het leger of een guerrillabeweging is vaak de enige uitweg om te overleven of om ‘iets te bereiken’.

“Ze kwamen geld ophalen maar mijn vader had geen geld. Ze vroegen mij met hen mee te gaan. Mijn vader zei ‘nee’. Maar ze namen me toch mee.”
(ex-kindsoldaat uit de FARC, een guerrillabeweging)

“Op een dag kwamen mannen bij mij thuis en zeiden me dat ik moest vechten tegen bureaucratie. Ik wist niet wat bureaucratie was maar drie dagen later leerden ze mij hoe ik met wapens moest omgaan.”

(Tamaris, 13 jaar, ex-kindsoldaat in de FARC)

De kindsoldaten krijgen een intensieve training om met de wapens te leren omgaan, bommen te maken en om militaire strategieën aan te leren.
De kinderen zijn in feite gevangenen van de commandanten. Straffen op overtredingen zijn zeer hard en hebben soms de dood tot gevolg. Velen proberen te ontsnappen maar worden ter plekke vermoord als ze betrapt worden door de FARC of de ELN, twee guerrillabewegingen.

Er zijn in Colombia verschillende organisaties die zich bezighouden met de opvang van ex-kindsoldaten die ontsnapt zijn of opgepakt. Thuis zijn ex-kindsoldaten vaak niet meer welkom. Toen de dertienjarige Fransisco thuis kwam nadat hij weggevlucht was uit een guerrillabeweging kon hij niet begrijpen waarom zijn ouders met afschuw reageerden op zijn thuiskomst en hem zeiden dat hij zich maar moest aansluiten bij het Colombiaans leger...