Rechten in het nieuws

(Gebaseerd op een demonstratie door Nancy Flowers)

Doel

Deze analyse- en discussieactiviteit is voor oudere leerlingen die misschien reeds een beeld hebben van wat mensenrechten juist inhouden een goede inleiding. Het helpt hen de rechten te herkennen en dagdagelijkse situaties in het kader van mensenrechten te plaatsen.

Aandachtspunten

• Rechten op papier houden verband met dagdagelijkse situaties.

Benodigdheden

• Oude kranten en tijdschriften van alle soorten, genoeg om kleine groepjes er tenminste één te geven.
• Schoolbord of een groot blad papier en pennen.
• Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de Vereenvoudigde Versie van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van Deel Vijf van deze handleiding.

Tijd

Een uur

Werkwijze

1. Lees de volgende tekst aan de klas voor:

“In onze moderne wereld hebben we allemaal toegang tot meer informatie dan ooit tevoren. Voor de meesten onder ons komt deze informatie naar ons via de media en vooral via het nieuws. Elke dag zijn de televisieschermen en de kranten gevuld met situaties en verhalen die hoopvol, tragisch, gelukkig, droevig, eenvoudig of complex zijn. Gewoonlijk kijken we vooral naar het slechte nieuws en voelen we ons machteloos. Als we echter opnieuw kijken en de ideeën omtrent mensenrechten toepassen, kunnen we patronen zien van succes, als rechten verdedigd en toegepast worden, en patronen van problemen, als rechten geweigerd worden.”

2. Vraag de klas kleine groepjes van vier te vormen.

3. Verdeel willekeurig de kranten en de tijdschriften.

4. Gebruik het hele schoolbord of het hele blad papier en teken een grote cirkel. Schrijf op de cirkelomtrek de volgende uitdrukkingen op zo’n manier dat ze zo ver mogelijk uit elkaar staan. (Daardoor creëert u veel ruimte waar kranteknipsels later opgeplakt kunnen worden.)

• Geweigerde rechten
• Verdedigde rechten
• Toegepaste rechten

5. Vraag de groepjes hun kranten en tijdschriften door te bladeren om illustraties te vinden van elk van de drie zinnen. Moedig de klas aan om alle delen van de tijdschriften en de kranten te gebruiken, inclusief reclame, kleine advertenties en andere items. Als het nodig is, moedigt u de klas aan met de volgende voorbeelden:

• Geweigerde rechten: Dit zou een artikel kunnen zijn waarin aangeklaagd wordt dat een gemeentelijke gezondheidscentrum werd gesloten zonder de lokale bevolking daarover te raadplegen. Dit zou dan illustreren dat het recht op gezondheid of zelfs op leven wordt geweigerd!
• Verdedigde rechten: Dit zou een verhaal kunnen zijn over kinderen die gered worden van mensen die hen mishandeld hebben.
• Toegepaste rechten: Dit zou bijvoorbeeld een foto kunnen zijn van een scorende voetballer, die de rechten illustreert van vrije tijd, gezondheid, vrijheid van vereniging of zelfs reizen (als het een internationale match is!).

6. Als de klas de taak heeft vervolledigd (meestal na ongeveer 10 minuten), vraag hen dan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens of de Vereenvoudigde Versie nog eens te bekijken en het artikel of de artikels te vinden die in verband staan met de verhalen of foto’s die ze in de kranten gevonden hebben. Trek nog eens 10 minuten uit voor dit deel van de activiteit.

7. Vraag nu elke groep om beurten om zijn resultaten op het schoolbord of op een groot blad papier te plakken. Terwijl ze dit doen, moeten ze uitleggen waarom ze dat voorbeeld gekozen hebben en welk specifiek artikel uit de UVRM het illustreert.

8. Sommige van de geselecteerde voorbeelden zullen situaties illustreren waar dezelfde rechten tegelijkertijd geweigerd, verdedigd en toegepast worden! Gebruik onderstaande vragen om de klas te helpen deze situaties te analyseren.

Vragen

• Was het gemakkelijk om voorbeelden te vinden die geweigerde, verdedigde en toegepaste rechten illustreren?
• Was er een uitdrukking moeilijker te illustreren? Waarom?
• Waren er enkele kranteartikelen of andere voorbeelden waar alle drie de uitdrukkingen relevant zouden zijn? Welke? Waarom?
• Waren er enkele voorbeelden waar de rechten van één persoon of één groep verdedigd werden en waardoor de rechten van iemand anders geweigerd werden? Zou het concept van “mijn rechten eindigen waar de jouwe beginnen, en vice versa” nuttig kunnen zijn in zulk een situatie? Zou het beter zijn voor alle betrokkenen als dit concept gebruikt zou worden? Waarom? Waarom niet?

Varianten

• Als project zouden leerlingen de internationale inspanningen kunnen bestuderen die de rechten van burgers in conflictsituaties beschermen of rechten van een kwetsbare groep in uw plaatselijke gemeenschap verdedigen. (Noot: Alhoewel leerlingen moeten weten dat rechten dikwijls geweigerd worden, is het belangrijk voor hen om kennis te ontwikkelen over hoe ze beschermd worden, zodat ze voelen dat de verdediging van mensenrechten mogelijk is.)
• Zie ook Deel Twee voor meer ideeën om de media te controleren op verhalen over rechten. Zie o.m. 'De kracht van actie' voor ideeën over hoe dit bewustzijn te verspreiden in de school.