Laat me spreken!

Doel

Deze briefschrijfactiviteit onderzoekt de rechten en de verantwoordelijkheden van het individu en de staat voor wat betreft de vrijheid van meningsuiting. Daar het vooral afhangt van vertrouwen tussen de leerlingen en de leerkracht, is het beter om het te gebruiken als de leerlingen al ervaring gehad hebben met andere activiteiten voor het aanleren van mensenrechten.

Aandachtspunten

• Elk recht komt overeen met een verantwoordelijkheid.
• Het recht op vrijheid van meningsuiting komt bijvoorbeeld overeen met de verantwoordelijkheid om de mening van anderen te respecteren.

Tijd

Anderhalf uur

Benodigdheden

• De Vereenvoudigde Versie van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
• De tekst 'Informatie over censuur'.

Werkwijze

1. Vraag de klas zich voor te stellen dat ze allemaal gaan schrijven naar de plaatselijke krant. (Indien uw regio geen plaatselijke krant heeft, kan u er één uitvinden met de klas, inclusief de titel, de frequentie dat ze gedrukt wordt, enz.). Vraag hen een korte brief te schrijven over iets dat hen in hun regio niet bevalt. Leg hen uit dat deze brieven door niemand buiten de klas gezien zullen worden. Zorg ervoor dat ze niet buiten de klas komen.

2. Verdeel de klas in paren, nadat de leerlingen hun brieven geschreven hebben. Vraag elk paar om hun brieven uit te wisselen. Vraag hen nu dat ze zich voorstellen dat ze allemaal journalist zijn bij de plaatselijke krant. Ze hebben deze brief gekregen en zijn bezorgd dat die brief de plaatselijke autoriteiten en de burgemeester woedend zal maken. Vraag hen om die delen van de brief te schrappen (censureren) waarvan ze denken dat ze gevaarlijk zijn. Ze mogen de brief veranderen zoals ze zelf willen.

3. Geef alle brieven terug aan diegenen, die ze geschreven hebben. Overloop onderstaande vragen met de klas of in groepjes.

4. Neem na de discussie de 'Informatie over censuur' door en vraag de klas na te denken over een scenario dat elk punt illustreert. Bijvoorbeeld, onder “Wat wordt er gecensureerd” staat “artiesten”. Vraag de leerlingen waarom ze denken dat iemand een artiest zou censureren. Als uw land nu censuur uitoefent, of vroeger censuur uitgeoefend heeft, verwijs daarnaar en geef voorbeelden.

Vragen

• Heb je wat aan zelfcensuur gedaan voordat je je brief geschreven hebt? Waarom/Waarom niet?
• Heb je beleefde of aanvallende taal gebruikt?
• Als je een beleefde brief hebt geschreven, was dat omdat je je verantwoordelijk voelde voor de gevoelens van anderen of was dat omdat je bang was voor een mogelijke straf?
• Dacht je meer aan het verbeteren van de situatie of was het alleen maar om je boosheid te tonen?
• Hoe voelde jij je als je brief gecensureerd werd?
• Hoe zag je brief eruit na de censuur?
• Hoe heb je gekozen welke delen je uit de brief van je vriend zou schrappen?
• Hoe denk je dat je zou reageren als je een plaatselijke ambtenaar was die een brief of een klacht ontvangt? Wat als de brief je persoonlijk zou aanvallen of offensieve taal zou gebruiken?
• Denk je dat een regering moet luisteren naar alle klachten die ze krijgt, zelfs als ze “gevaarlijk” zijn? Waarom/ Waarom niet?
• Was je brief “gevaarlijk”?
• Waarom denk je dat we deze activiteit gedaan hebben?

Varianten

• Als u denkt dat het gepast is, kan de activiteit aangepast worden zodat de leerlingen zich inbeelden dat ze naar een schoolkrant schrijven.
• Als project kan u de klas vragen kranten na te pluizen gedurende een bepaalde periode. Ze zouden één onderwerp kunnen kiezen en vergelijken hoe verschillende kranten al naargelang hun strekking schrijven over hetzelfde thema.
• Als leerlingen sterk in een thema geïnteresseerd zijn dat ze in de kranten vinden, zouden ze als klas een beleefde brief naar de media kunnen sturen om hun standpunt naar voor te brengen.

Informatie over censuur

Vrijheid van meningsuiting is een mensenrecht dat voorkomt in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (Artikel 19). Veel mensen denken dat dit behoort tot de kern van een democratische samenleving. Anderen zeggen dat te veel vrijheid gevaarlijk kan zijn. In veel landen wordt de vrije meningsuiting gecontroleerd indien het geweld veroorzaakt, door tot rellen op te roepen, door mensen op te roepen te revolteren, of wanneer de boodschap racistisch of onverdraagzaam is. In sommige landen wordt ook kritiek op de regering gecensureerd.

Wie past er censuur toe?

• Officiële censoren.
• De regering.
• De wet.
• De media.
• Ambtenaren.
• Werkgevers.
• Vakbonden.
• Drukkingsgroepen.

Wat wordt er gecensureerd?

• Informatie.
• Toegang tot informatie.
• Meningsuiting.
• Collectieve actie.
• Aanvallen op gevstigde waarden.
• Artiesten.
• Schrijvers.
• Politieke oppositie.
• Kritiek op de samenleving.

Waarom wordt er gecensureerd?

• Om incompetentie en/of informatie te verbergen.
• Om de status-quo te verdedigen.
• Om het regeringsbeleid te verdedigen.
• Om privileges te verdedigen.
• Om de zwakkeren te verdedigen, bijvoorbeeld jongeren.
• Om de macht te behouden.

Hoe wordt censuur toegepast?

• Door iets te stoppen dat gepubliceerd zal worden (preventieve censuur).
• Door een straf na het verschijnen (strafcensuur).
  
  

Wanneer wordt censuur toegepast?

• Voor verkiezingen.
• Tijdens een periode van snelle sociale veranderingen.
• Gedurende een periode van een nationale/internationale crisis.
• Als een regering zwak en onder bedreiging staat.