De volgende vragen worden dikwijls gesteld door leerkrachten die eraan denken mensenrechten op te nemen in hun onderwijs. De antwoorden erbij zijn kort, maar kunnen welkom zijn wanneer u zich zorgen maakt.
Vraag: "Jongeren moeten op hun verantwoordelijkheid
gewezen worden, niet op hun rechten."
Antwoord:
We willen een even grote klemtoon leggen op rechten als op verantwoordelijkheden.
De materialen voor mensenrechteneducatie die we ontwikkelen zijn zo opgevat
dat zij tonen dat de rechten van de ene persoon eindigen waar die van een ander
beginnen. Ze tonen ook dat iedereen verantwoordelijkheid draagt voor het eerbiedigen
van de rechten van anderen.
Vraag: "Gaat werken rond mensenrechten
jongeren niet beangstigen?"
Antwoord: Lesgeven over mensenrechten is iets positief, eerder dan negatief, vermits leerlingen leren over hun eigen rechten en over het belang van menselijke waardigheid. Uiteraard is het niet voldoende leerlingen informatie te geven over mensenrechtenschendingen, en kan dit jonge kinderen bedroeven. Onderwijs in mensenrechten is echter verschillend: ook al moet het de werkelijkheid onder ogen zien waarin mensenrechten geschonden worden, het geeft tegelijkertijd aan leerlingen de vaardigheden die ze nodig hebben om er iets aan te doen, en brengt hen de houding bij dat het mogelijk is om iets te ondernemen om de situatie ten goede te veranderen.
Vraag: "Wat als mijn leerlingen mij een
vraag stellen die ik niet kan beantwoorden?"
Antwoord: In het onderwijs rond mensenrechten zijn antwoorden zelden eenvoudig. Ingewikkelde morele kwesties kunnen niet met een simpel ja of neen beantwoord worden. Vragen stellen is belangrijker dan het vinden van één "juist" antwoord. Door jongeren met deze ingewikkelde onderwerpen te laten kennismaken, en door hen erover te laten nadenken, kunnen we hen in staat stellen er later in hun leven mee om te gaan.
Vraag: "Met welke bedoeling wordt bij mensenrechteneducatie
van spelletjes gebruik gemaakt?"
Antwoord:
We leren en onthouden dingen beter wanneer we er iets mee doen dan wanneer we
er enkel iets over horen. Al kunnen de activiteiten in de materialen voor mensenrechteneducatie
op zich plezant zijn, toch hebben ze een ernstig doel, meestal het uiteenzetten
van een mensenrechtenconcept.
Vraag: “Wij bezitten geen kopieerapparaat of genoeg materialen?
Antwoord: De meeste activiteiten zijn zo opgesteld dat u geen dure materialen of een kopieerapparaat nodig hebt.
Vraag: Wij hebben de leervakken 'recht' en 'opvoeding tot burgerzin', niet mensenrechten!
Antwoord: In de praktijk kunnen de vaardigheden, de kennis en het gedrag dat samenhangt met mensenrechten, aangeleerd worden binnen elk lessenpakket (zie 'Mensenrechteneducatie in uw school en in uw lessen').
Vraag: "Is mensenrechteneducatie voor volwassenen
erg verschillend?"
Antwoord: De Amnesty-materialen
voor mensenrechteneducatie zijn bedoeld om gebruikt te worden voor jongeren
in schoolverband. Veel van de uitgewerkte methodieken kunnen echter, soms mits
enige aanpassing, ook voor volwassenen gebruikt worden.
Vraag: "Wat als de ouders van mijn leerlingen,
mijn collega's of mijn directeur zeggen dat lesgeven over mensenrechten politieke
indoctrinatie is?"
Antwoord: Mensenrechteneducatie
stelt leerlingen beter in staat om hun inbreng te hebben in hun samenleving
en in de politiek van hun land. Toch is het belangrijk een onderscheid te maken
tussen deze politieke vaardigheden en partijpolitiek. Leerkrachten hebben een
grote verantwoordelijkheid om hun leerlingen niet te sturen in de richting van
een specifieke politieke partij of een politieke ideologie.
Vraag: "Wat is het verschil tussen burgerschapsopvoeding,
morele opvoeding, interculturele opvoeding, vredesopvoeding en opvoeding tot
het vreedzaam oplossen van conflicten? Waar past mensenrechteneducatie in dit
geheel?"
Antwoord: Al deze onderwerpen zijn inhoudelijk gedeeltelijk verschillend, doch ze overlappen elkaar. Activiteiten bijvoorbeeld die betrekking hebben op het eerbiedigen van elkaar kunnen bij elk van deze soorten educatie ingeschakeld worden, maar een activiteit die enkel betrekking heeft op mensenrechtendocumenten zal wellicht alleen in mensenrechteneducatie worden ingeschakeld.
Voor elk van de onderwerpen wordt echter dezelfde actieve, participatieve methodologie gebruikt. Elk van de onderwerpen draagt bij tot hetzelfde doel: dat leerlingen ondersteund worden om de vaardigheden, houdingen en kennis te ontwikkelen die ze nodig hebben om geïnformeerde morele beslissingen te treffen betreffende hun wereld en hun plaats erin.