Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Startpagina Allemaal Anders | Inhoudstabel | Volgende

Overzicht activiteiten Allemaal Anders

Doorheen de geschiedenis hebben alle samenlevingen wel iets geleend van elkaar en dingen aangepast. Wanneer verschillende culturen elkaar ontmoeten, ontstaan er geweldige mogelijkheden tot uitwisseling waar iedereen baat bij kan hebben. We zouden dit feit gemakkelijker kunnen erkennen als we ook door vooroordelen en etnocentrisme konden heen kijken.

Dit is een simulatie.

Niveau 3 – Thema M

Behandelde onderwerpen

• Het ‘verschil’ begrijpen is een belangrijke stap om het te respecteren en erkennen.
• De voordelen van verdraagzaamheid en aanpassingsvermogen.
• Het vieren van verscheidenheid.

Doelstellingen

• Bewustzijn creëren van de manieren waarop cultuur onze levens en onze zienswijzen kan beïnvloeden.
• De discussie stimuleren over hoe mensen van verschillende culturen communiceren en op elkaar reageren.
• De culturele taboes en de “grenzen aan verdraagzaamheid” bestuderen.
• De discussie stimuleren over de mogelijkheden die ons geboden worden via interculturele samenwerking.

Tijd

2 uur

Groepsgrootte

10-16

Voorbereiding

Fase A: Voor het creëren van groepsculturen:

• Pen en papier.
  
• Fotokopieën van de rolfiches voor de stammen.

Fase B: Voor de vergadering:

• Genoeg drank, bekers en koekjes voor iedereen.

Fase C: Voor de zoektocht:

• Een kaart die de plaats toont van de verstopte ballonnen en die in 4 stukken geknipt is.
  
• 5 ronde, rode ballonnen.
  
• 3 andere ballonnen van een verschillende vorm en kleur, bijvoorbeeld een ronde gele, een lange groene, een lange blauwe ballon
  
• 2 gelijke ballonnen, maar verschillend van de andere (bijvoorbeeld condooms) verstopt op een geheime plek.
  
• Een touw om de ballonnen dicht te knopen.
  
• Plakband om de ballonnen aan de muur te kunnen vastplakken.
  
• Een gereedschapsdoos met spelden, scharen, rode lippenstift, plakband.

Instructies

Er zijn drie fases in dit spel: in fase A leren de twee stammen hun eigen cultuur; in fase B ontmoeten de twee stammen elkaar en leren hoe te communiceren in elkaar ‘s taal, en in fase C zoeken de stammen naar de ballonnen.

Verzeker je ervan dat alles op voorhand klaar is en opgesteld is.
Deel de groep in twee en lees het spelschema voor.

Fase A. De twee stammen leren hun cultuur en creëren hun eigen taal

1. Stuur de twee groepen naar de tegenovergestelde kanten van de zaal (die de heuvels en de kust moeten voorstellen).
   
2. Deel de kopieën uit van de rollen van elke stam, en papier en pen om notities te maken.
   
3. Vraag de groepen een naam te kiezen voor hun stam, de regels van hun cultuur te leren en een speciale taal te creëren.
   
4. Dan hebben ze 20 minuten om hun taal samen te ontwikkelen en te oefenen en ervoor te zorgen dat iedereen van de groep het vlot beheerst.
   

Fase B. De twee stammen ontmoeten elkaar.

Dit is een gelegenheid om met elkaar te leren communiceren en samen te werken door het eten en de drank met elkaar te delen:

1. Geef stam Y de koekjes en stam B het drinken en de bekers.
   
2. Vraag de twee groepen samen te komen in het midden van de zaal (dat neutraal terrein voorstelt).
   
3. Vertel iedereen dat de simulatie vanaf nu begint. Van nu af aan moet iedereen zijn of haar rol spelen, d.w.z. ze moeten de taal en de cultuur van hun stam gebruiken.

Fase C. De zoektocht naar de ballonnen.

Hiervoor heeft de groep 45 minuten. Stam Z kan beginnen onderhandelen over het gemiste deel van de kaart en proberen de verstopte ballonnen te vinden.

Verslag en evaluatie

Begin het debat met te vertellen wat er gebeurde en ga dan verder met datgene wat men geleerd heeft en hoe de simulatie op het echte leven betrekking heeft.

• Was het moeilijk om de talen te gebruiken en te begrijpen?
  
• Hoe communiceerde je tijdens de zoektocht? Maakte je van één taal of van beide talen gebruik? Door middel van tekens? Wat voor misverstanden waren er?
  
• Hoe loste je de problemen op als het ging over het aflaten van de ballonnen van stam Y?
  
• Wie deed dit? Hoe voelde je je als je de culturele taboes doorbrak?
  
• Wat voor culturele taboes zijn er in onze samenleving? Wat is hun functie?
  
• Welke dingen gebruiken we in ons dagelijkse leven die hun oorsprong hebben in andere landen of continenten?
  
• Kunnen we ons voorstellen dat we enkel leven met datgene wat uit onze eigen cultuur of ons eigen land voortkomt? Waarom is cultuur zo belangrijk voor ons?
  
• Is jouw cultuur belangrijk voor je? Waarom?
  
• Wat hindert ons om andere culturen te begrijpen?
  
• Kan je voorbeelden uit het echte leven vinden, in het verleden of in het heden, van twee culturen die zich aan elkaar aangepast hebben en erbij gewonnen hebben?
  
• Vandaag zijn er in de wereld veel voorbeelden van conflictsituaties tussen culturen. Kies een voorbeeld om over te discussiëren. Wat brengt deze culturen juist in conflict? Wie wint en wie verliest er bij dit conflict? Wat verliezen mensen juist als ze hun cultuur openstellen voor andere culturen? Wat kunnen ze erbij winnen?
  

Tips voor de begeleider

Dit spel moet met veel zorg voorbereid worden

• Je kan condooms gebruiken in plaats van ballonnen om te verstoppen. Ten eerste omdat ze een andere vorm hebben dan traditionele ballonnen en ten tweede omdat condooms voor veel mensen nog steeds een ‘taboe’ zijn. Condooms gebruiken zou daardoor de grenzen aan de verdraagzaamheid van sommige deelnemers kunnen ‘testen’. Bovendien kan dan tijdens de discussie ook gesproken worden over thema’ s zoals AIDS en discriminatie van seropositieve mensen.
  
• Zoek een geschikt plekje om de speciale ballonnen (condooms) te verbergen, maar blaas ze niet op.
  
• Maak een kaart om deze plaats te identificeren maar vergewis je ervan dat de plaats niet van een helft of van drie vierden van de kaart kan worden afgelezen.
  
• Snij de kaart dan in vier en geef hiervan 2 delen aan stam Z. Vouw de andere twee stukken dan op en steek deze stukken in 2 ballonnen die je aan stam Y zal geven.
  
• Blaas de 8 gekleurde ballonnen op en maak ze met touw vast zodat ze kunnen worden afgelaten zonder ze te beschadigen.
  
• Maak de vier rode ballonnen aan de muur aan één kant van de zaal (de kust waar stam Z woont) vast en de vier andere ballonnen aan de muur aan de andere kant van de zaal (de heuvels waar stam Y woont). Leg twee vierden van de kaart voor stam Z in een enveloppe aan hun kant van de zaal.
  
• Plaats de doos met gereedschap in het midden van de zaal. Vertel niet waarvoor deze dingen kunnen worden gebruikt. Ze kunnen wel of niet in het spel worden gebruikt. Het is aan de deelnemers om te beslissen, als ze hun culturen en regels uitvinden. Voeg er andere zaken aan toe als je denkt dat ze nuttig kunnen zijn, bijvoorbeeld een vergrootglas als de kaart heel klein is, een zaklamp als de kaart op een donkere plaats verstopt is, een sleutel om een doos te openen als de kaart daarin zit, en zo verder.
  

De stammen helpen om een taal aan te leren en hun cultuur te ontwikkelen

Dit is een goede kans voor de groep om creatief uit de hoek te komen.
Als een groep het moeilijk vindt om dit te doen, stel dan bijvoorbeeld voor dat ze alle medeklinkers door één enkele letter vervangen. (Bijvoorbeeld ‘l’ of ‘r’). Andere ideeën zijn bijvoorbeeld elk woord achterstevoren zeggen of elk woord met een bepaalde letter beginnen.
Zorg ervoor dat alle leden van de groep hun taal vlot beheersen vooraleer verder te gaan en zorg dat ze hun cultuur kennen.

De vergadering

Door één stam de koekjes te geven en de andere de drank creëer je meteen een mogelijkheid voor de spelers om elkaar ‘s taal te leren. De spelers zullen moeten leren communiceren als ze hun probleem willen oplossen op een gezamelijke en gepaste manier.

De zoektocht

Er zijn veel mogelijke uitwegen, wat afhankelijk is van de onderhandelingsvaardigheden, het temperament en de belangrijkheid van culturele waarden voor de deelnemers.
Als het spel in het slop geraakt, kan je tussenkomen met één of meer tips. Het scenario zou bijvoorbeeld als volgt kunnen gaan:

• De spelers moeten de stukjes papier zoeken in de ballonnen van stam Y.
  
• Dan moeten ze uitzoeken hoe ze de stukjes van de kaart kunnen verkrijgen en tegelijkertijd toch de ballonnen van stam Y kunnen respecteren.
  
• Door aandachtig te observeren kunnen de stammen erachter komen dat de ballonnen opengemaakt, afgelaten en weer opgeblazen kunnen worden. Leden van stam Z zullen toch heel goed moeten onderhandelen om stam Y ervan te overtuigen dit te laten doorgaan. Iemand zal het culturele taboe moeten doorbreken dat ballonnen wel aangeraakt mogen worden en stam Y mag degene die dit doet vragen om bijvoorbeeld een rode neus te dragen en ‘in een cirkel te lopen’. Dit is dan een ander taboe om te doorbreken.
  
• In het begin blijkt er totaal geen voordeel in te zitten voor stam Y om stam Z te helpen omdat stam Z alleen maar rode ballonnen heeft en stam Y daar al één van heeft. Maar op het einde zal blijken dat stam Y er toch ook haar voordeel uit kan halen omdat er twee nieuwe ballons verstopt zijn en stam Z ze misschien wel wil delen.

Suggesties voor opvolging

Leren en groeien zijn een deel van het continue proces van interculturele vorming. Maar het proces zal niet plaatsgrijpen en we zullen de vruchten ervan niet oogsten als we er niet aan werken. Iets wat je zou kunnen doen, is bijvoorbeeld een intercultureel festival in jouw groep of beweging organiseren en mensen van de plaatselijke gemeenschap uitnodigen om te delen in eten, drank, muziek, dans, kunstnijverheid, spelen, en zo verder…

Het is niet altijd zo gemakkelijk als we wel zouden willen om zich bij de manieren van mensen die anders zijn goed te voelen of die te accepteren. Als je meer wil weten over hoe je je zou voelen om een lange treinreis te delen met mensen die andere gewoonten en tradities hebben dan jij, speel dan “Euro-Rail à la carte”.

Extra info

Zorg ervoor dat voordat je start je alle instructies hebt gelezen zodat je een duidelijk beeld hebt van wat de spelers juist moeten doen.

Spelschema

Op een eiland leven twee aparte stammen. Stam Y leeft in het heuvelachtige binnenland en stam Z leeft aan de kust. Ze bestaan naast elkaar en hebben zelden contact met elkaar.

De twee stammen hebben verschillende talen en culturen, alhoewel voor beide stammen ballonnen een speciale betekenis hebben. In stam Y hechten de mensen om godsdienstige redenen veel waarde aan de verscheidenheid van de ballonnen en proberen ze zo veel mogelijk verschillende soorten, vormen en kleuren te verzamelen. In stam Z gebruiken de mensen om medische redenen voornamelijk ronde, rode ballonnen.

Onlangs is er bij mensen van stam Z een vreemde ziekte uitgebroken, waartegen er volgens de legende maar één therapie bestaat, namelijk een zeldzame soort ballon die enkel gevonden kan worden op een onbekende plaats op het eiland. Gelukkig voor hen bestaat er een kaart die van generatie op generatie overgeleverd is en waarvan ze zeker zijn dat het hen naar de nieuwe ballon zal leiden die ze nodig hebben. Maar spijtig genoeg is de kaart heel wat jaren geleden gedurende een oorlog bijna vernietigd en stam Z heeft enkel de helft van deze kaart. De legende zegt dat stam Y de andere helft heeft. De bedoeling van het spel is voor stam Y hun ballonnen te beschermen en voor stam Z het medicijn te vinden dat ze nodig hebben. Maar, net zoals in het echte leven, kunnen de deelnemers misschien andere onverwachte uitwegen vinden.

Rolfiches (te kopiëren voor alle deelnemers)

Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Startpagina Allemaal Anders | Inhoudstabel | Volgende

Overzicht activiteiten Allemaal Anders