Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Startpagina Allemaal Anders | Inhoudstabel | Volgende

De weg naar ontwikkeling

Doorheen de geschiedenis hebben er in gans Europa volksbewegingen plaatsgevonden waardoor er voortdurend verschillende groepen, rassen en culturen met elkaar in contact kwamen en zich met elkaar vermengden. Inderdaad, de multiculturele dimensie van onze huidige samenlevingen is geen recent fenomeen. Toch krijgen we vandaag meer en meer te maken met racisme, xenofobie, anti-semitisme en onverdraagzaamheid.

De slachtoffers van racisme en xenofobie zijn meestal migranten en vluchtelingen en dikwijls wordt gezegd dat de groei van racisme en xenofobie het gevolg is van de globale economische crisis en dat het probleem dus economisch is. Dit zou één argument kunnen zijn, maar het is zeker en vast niet het enige. Er zijn duidelijke verbanden tussen het dominante economische ontwikkelingsmodel enerzijds en migratie- en vluchtelingenstromen anderzijds. Maar etnocentrisme en agressief nationalisme zijn vaak ook een aansporing tot migratie.

Deze methodiek helpt de deelnemers begrijpen hoe de internationale economische relaties tussen het Noorden en het Zuiden mensen ertoe aanzetten hun land van oorsprong te verlaten en hoe rijke Europese landen bijdragen aan de verplaatsing van mensen door de ongelijkheid tussen de Noord-Zuidrelaties te doen voortduren.

Niveau 2 – Thema M

Behandelde onderwerpen

Noord-Zuidrelaties en de ongelijkheid ertussen.
De onderlinge afhankelijkheid tussen mensen en landen in het Noorden en in het Zuiden.
Ontwikkelingsmodellen en hun gevolgen.
Economische relaties als een factor die bijdraagt tot de ontwikkeling van racisme en xenofobie.
Solidariteit, gelijkheid, wereldgeschiedenis.

Doelstellingen

Leren begrijpen dat de ongelijkheid in Noord-Zuidrelaties één van de factoren is die mensen ertoe aanzetten in andere landen betere levensomstandigheden te gaan opzoeken.
Leren begrijpen dat landen en mensen onderling afhankelijk van elkaar zijn.
Leren begrijpen dat racisme en xenofobie een deel van een wereldwijd probleem zijn.

Tijd

In totaal 2 uur : 75 minuten voor het spel en 45 minuten voor informatie-uitwisseling en evaluatie.

Groepsgrootte

Minimum 4 deelnemers, maximum 40.

Voorbereiding

Vier ronde schijfjes (uit karton, ongeveer 2 cm diameter), één geel en drie in andere kleuren, bijvoorbeeld bruin, groen, blauw.
Een dobbelsteen.
Het spelbord.
Kopieer de bladen met actiekaarten en knip ze uit. Zet ze indien mogelijk in een doosje.
Zeventig droge bonen (of stukjes macaroni, of andere) om te dienen als tekens (om middelen voor te stellen).

Instructies

Verdeel de deelnemers in 4 teams. Je kan individueel spelen als de groep klein is.
Deel de schijfjes uit aan de groep: doe ze in een hoed en vraag iemand van elke groep er één te nemen. Zo is het gegarandeerd puur toeval welk team met welke kleur speelt.
Deel de bonen uit. Geef het team met het gele schijfje 7 bonen en de teams met de andere schijfjes elk 21 bonen (deze verdeling komt grosso modo overeen met de verdeling van natuurlijke bronnen tussen de landen van het Noorden en het Zuiden).
Vraag een lid van elk team om achtereenvolgens de dobbelsteen te gooien om te bepalen wie begint te spelen.
Lees de regels van het spel hardop voor.
Controleer of iedereen weet wat hij/zij moet doen en begin dan met het spel.

Verslag en evaluatie

Vraag elk team aan het einde van het spel terug te kijken op de weg die ze genomen hebben, op welke vakjes ze gestopt zijn en wat er daar gebeurde. Indien er vakjes over zijn die niet door de teams gebruikt werden, neem dan de corresponderende actiekaart en lees voor wat er daar gebeurd zou zijn.

Ga verder met een nabespreking waarbij je aan de deelnemers vraagt hoe ze zich voelden en wat ze hieruit geleerd hebben:

Hoe voelde het aan om ‘geel’ te zijn? En ‘bruin’, ‘groen’ en ‘blauw’?
Zijn er gelijkenissen tussen dit spel en de werkelijkheid?
Waar is het overdreven?
Bestaan de problemen en de onderwerpen die naar voor gekomen zijn, ook in het echt?
Wie vertegenwoordigt het «gele schijfje»? En de anderen? Kunnen we stellen dat de ‘gele schijfjes’ alleen in het Noorden leven?
Staan de overige schijfjes enkel voor de mensen in het Zuiden?
Wie haalt er voordeel uit het huidige wereldsysteem in het Noorden en in het Zuiden?
Kunnen we spreken van een «dominant ontwikkelingsmodel» dat kan dienen als het beste model voor alle situaties, landen en volkeren?
Wat zijn, volgens dit spel, de kenmerken van het huidige «dominante ontwikkelingsmodel»? Is dit een geschikt «model» in die zin dat het in de praktijk voor alle mannen en vrouwen, voor alle volkeren op de planeet het beste is? Zou er in de toekomst een universeel ontwikkelingsmodel mogelijk zijn? Hoe zou het er dan uitzien?
Wat zijn de verbanden tussen deze situatie en racistische en discriminerende gedragingen? Is het fair om bijvoorbeeld te zeggen dat er migranten naar ons land komen om ons geld en onze middelen in te pikken?

Tips voor de begeleider

Als er in groepjes gespeeld wordt, vlot het spel het best als de groepen uit minimum 4 en maximum 8 deelnemers bestaan.

Op vakje 49 mag de ‘gele’ groep de regels van het spel veranderen naar believen. Er wordt vanuit gegaan dat ze de regels willen veranderen in hun eigen voordeel. Ze zouden de andere teams terug naar de start kunnen sturen, al hun bonen kunnen afnemen, de andere teams de 3 volgende beurten kunnen doen overslaan, … Als ze beslissen de regels te veranderen om de situatie eerlijker te maken, dien je ze erop te wijzen dat dit politiek gezien heel moeilijk ligt omdat ze hun kiezers thuis hiervan dienen te overtuigen. Het zal een heel onpopulair beleid zijn en ze zullen moeten uitleggen hoe ze dit gaan uitvoeren zonder grote sociale onrust te creëren in het binnenland.

Suggesties voor opvolging

Maak een lijst van de dingen die je kan doen om de economische situatie in het Zuiden te verbeteren, bijvoorbeeld eerlijke handelsproducten kopen, campagne voeren voor politieke verandering.

Maak een lijst van de dingen die je kan doen om de situatie thuis te verbeteren, bijvoorbeeld deelnemen aan de ontwikkeling van plaatselijke gemeentelijke projecten, kleine plaatselijke bedrijven steunen, firma’s boycotten die zich onethisch gedragen,...

Denk na over hoe weinig je wel afweet van de onderwerpen die opgeworpen zijn in dit spel. Vind je het moeilijk om juiste, onafhankelijke informatie te verkrijgen en denk je dat nieuwsverslagen dikwijls niet het hele verhaal vertellen? Dit kan je verder uitdiepen aan de hand van twee andere activiteiten ‘Vooringenomen media’ en ‘Het maken van het nieuws’.

Spelregels

Er spellen bestaan spelen waarin de regels niet dezelfde zijn voor iedereen. Dit is ook wat er in dit spel gebeurt. De voor- en de nadelen op de weg naar ontwikkeling zijn anders voor de verschillende teams. Dit lijkt misschien oneerlijk, maar wij hebben de regels van dit spel niet uitgevonden, we hebben ze zo goed mogelijk uit de realiteit gekopieerd. Toeval bepaalt in dit spel wie met welke kleur speelt. In de realiteit wordt dit niet bepaald door toeval maar door historische, geografische, economische of culturele factoren die de hindernissen en de mogelijkheden bepalen die elk land en elk volk zal tegenkomen op zijn weg naar ontwikkeling.
Je speelt dit spel als een gewoon bordspel.
Gooi de dobbelsteen en beweeg je verder met het aantal velden gelijk aan de score van de dobbelsteen.
Als je op een actievakje komt, moet je de desbetreffende actiekaart nemen en de instructies ervan volgen.
De instructies in cursieve letters zijn bedoeld voor het team met het gele schijfje en degene die in gewone letters geschreven zijn, zijn bedoeld voor de andere teams met de bruine, groene of blauwe schijfjes.
De eerste keer dat een team landt op een actievakje, leest iemand al de instructies voor op de kaart. De volgende keer moeten ze enkel de instructies lezen die voor hun eigen team bestemd zijn.
De spelers moeten altijd de instructies juist opvolgen en uitvoeren en/ of betalen zoals het aangegeven staat.
Als een team al haar bonen heeft kwijtgespeeld, moeten ze lenen van het team dat het meeste heeft, en hen zo vlug mogelijk terugbetalen wat ze geleend hebben.
De regels van het spel mogen niet veranderd worden, tenzij alle groepen ermee akkoord gaan of als er een speciale instructie op een actiekaart staat om dit te doen.

De actiekaarten

Het spelbord

Startpagina VORMEN vzw | Vorige | Startpagina Allemaal Anders | Inhoudstabel | Volgende

Overzicht activiteiten Allemaal Anders